NHỮNG NGƯỜI CON HỢP TIẾN TRÊN ĐƯỜNG RA ĐIỆN BIÊN
Nguyễn Minh Vương
Năm tháng chiến tranh đã lùi xa, nhưng ở Hợp Tiến, Nam Sách, những câu chuyện về lớp người ra trận vẫn còn được nhắc lại như một phần ký ức của quê hương.
Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, từ một vùng quê của Hải Dương, nhiều người con Hợp Tiến đã lên đường cầm súng. Họ có thể xuất thân từ những gia đình nông dân bình dị, ngày ngày gắn với đồng ruộng, nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã trở thành những người lính đi về phía chiến trường.
Trong số đó có Trần Văn Vị, Hoàng Văn Mâu, Đồng Xuân Xoáy và Vũ Văn Xuân.
Hồ sơ lưu trữ của tỉnh Hải Dương cho biết Trần Văn Vị quê Hợp Tiến, là chiến sĩ và hy sinh ngày 21 tháng 10 năm 1953 trong chiến đấu tại Điện Biên Phủ. Hoàng Văn Mâu cũng quê Hợp Tiến, là chiến sĩ, hy sinh ngày 18 tháng 6 năm 1953. Đồng Xuân Xoáy hy sinh ngày 23 tháng 2 năm 1954, còn Vũ Văn Xuân hy sinh ngày 25 tháng 12 năm 1953; hồ sơ đều ghi nhận họ là những người trực tiếp tham gia chiến đấu trong chiến dịch Điện Biên Phủ.
Điều đáng xúc động là những ngày tháng ấy, chiến trường Điện Biên Phủ ở rất xa quê nhà. Những người lính Hợp Tiến rời quê khi tuổi đời còn trẻ, mang theo phía sau mình là gia đình, là những cánh đồng, con đường làng và những người thân đang chờ đợi.
Nhưng không phải ai trong số họ cũng trở về.
Có người đã nằm lại khi chiến dịch còn chưa kết thúc. Có người hy sinh chỉ vài tháng trước ngày chiến thắng Điện Biên Phủ 7 tháng 5 năm 1954.
Tên tuổi của họ vì thế trở thành một phần trong lịch sử của quê hương Hợp Tiến.
Ngày nay, nhìn lại những con số thống kê về sự hy sinh của Hợp Tiến, người ta mới thấy cái giá của những năm tháng chiến tranh lớn đến nhường nào. Theo một bài viết về truyền thống đền ơn đáp nghĩa của địa phương, trong hai cuộc kháng chiến, Hợp Tiến đã tiễn hàng nghìn thanh niên lên đường; hơn 200 người con của quê hương đã được công nhận là liệt sĩ, tử sĩ; gần 80 người là thương binh và 24 người mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng.
Vì vậy, câu chuyện về Trần Văn Vị, Hoàng Văn Mâu, Đồng Xuân Xoáy hay Vũ Văn Xuân không chỉ là câu chuyện của riêng một người lính. Đó là câu chuyện của cả một vùng quê đã gửi những người con của mình vào cuộc chiến.



