Những người con Pa Cô ưu tú

Ngày ấy, cuộc sống của đồng bào dân tộc Pa Cô ở La Lay nghèo lắm nhưng người dân luôn một lòng tin theo Đảng và cách mạng. Đàn ông cầm súng, phụ nữ thì đi gùi lương, tải đạn cho bộ đội vượt Trường Sơn. Bởi vậy mà chồng của mẹ Căn Thung là Côn Thung và 2 con trai Hồ Văn Thung, Cu Tỏa cũng lần lượt ra mặt trận. Một chiều tháng 4-1961, mẹ Căn Thung nhận tin con trai Cu Tỏa, Tiểu đội trưởng du kích xã A Bung (nay là xã La Lay) hy sinh. Nỗi đau dần nguôi ngoai năm tháng, vì mẹ biết rằng, con trai của mẹ hy sinh vì hòa bình, độc lập, tự do cho dân tộc, cho Tổ quốc. Thế nhưng, tháng 7-1969, mẹ Căn Thung một lần nữa đau đớn nhận tin con trai cả Hồ Văn Thung trúng bom khi đang gùi vũ khí vượt Trường Sơn. Rồi chưa đầy 5 tháng sau, mẹ Căn Thung gần như không thể đứng vững khi hay tin chồng hy sinh ngoài mặt trận.

Chồng và 2 con trai đều hy sinh, căn nhà chỉ còn mẹ Căn Thung và cậu con trai Hồ Xuân Quang chưa đầy 10 tuổi. Tình thương, niềm vui, niềm tin của mẹ Căn Thung dồn lại cho con trai út và những người lính Cụ Hồ. Dường như biết nỗi đau mất mát của mẹ Căn Thung, nên mỗi khi có đoàn quân dừng nghỉ chân, chính quyền địa phương đều bố trí đến nhà mẹ Căn Thung. Những lúc ấy, mẹ Căn Thung lại tất tả lên nương lấy rau, hái bí. Nhà có có gì ngon mẹ Căn Thung cũng mang ra để các anh “ăn no, đánh thắng giặc”. Vì đã được nói trước nên các anh bộ đội ai cũng rất thương mẹ - người phụ nữ Pa Cô vóc dáng nhỏ bé nhưng lại có sức mạnh tinh thần phi thường. Nói là nghỉ ngơi nhưng các anh lại tranh thủ giúp mẹ sửa lại cái cửa, đóng lại cái cầu thang cho chắc chắn. Mọi người cũng dành sự quan tâm như một sự bù đắp cho cậu bé Hồ Xuân Quang mất cha, mất anh khi còn quá nhỏ.

Năm 1967, ngày càng có nhiều đoàn quân vượt Trường Sơn để vào Nam chiến đấu. Và bản Ty Nê cũng như các bản làng khác dọc theo dãy Trường Sơn luôn mở rộng vòng tay, che chở cho những người lính Giải phóng quân. Khi ấy, đồng bào Pa Cô ít người biết tiếng phổ thông, nhưng điều ấy chưa khi nào là rào cản hay tạo ra khoảng cách giữa bộ đội và người dân. Bộ đội sau khi xin phép cứ vào nhà treo võng, đến bữa nấu cơm rồi cả nhà cùng ăn. Những đoàn quân Nam tiến chỉ ở lại vài ngày hoặc chỉ vài tiếng đồng hồ, dù thời gian ngắn ngủi nhưng để lại tình cảm vô cùng tốt đẹp đối với đồng bào Pa Cô nơi đây.