Những người con sinh ra trong lòng địa đạo

Ông Hồ Văn Triêm – Nhân Chứng Lịch Sử Địa Đạo Vịnh Mốc, Quảng Trị Trong lịch sử đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước, Địa đạo Vịnh Mốc là một trong những biểu tượng kiên cường của quân và dân vùng “đất lửa” Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Dưới tầng đất sâu, nơi bom đạn không thể đánh tới, những con người gan dạ đã dựng lên một ngôi làng dưới lòng đất để vượt qua những ngày tháng chiến tranh ác liệt. Trong số những nhân chứng sống còn lại, ông Hồ Văn Triêm là một cái tên đặc biệt, một người từng trực tiếp tham gia công trình địa đạo vĩ đại ấy và sống đến ngày nay để kể lại câu chuyện lịch sử đầy xúc động ấy.

Ông Hồ Văn Triêm sinh năm 1936, hiện sống tại thôn Vịnh Mốc, xã Kim Thạch, huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị. Năm nay ông đã ngoài 88 tuổi, nhưng trí nhớ về những ngày tháng chiến tranh đối với ông vẫn vô cùng rõ ràng. Ông là một trong những người trực tiếp tham gia chiến lược phải bám đất, không lùi bước dù chỉ một tấc, theo tinh thần chiến đấu kiên cường của quân dân nơi đây. Khi bom đạn ném xuống ngày càng dày đặc, người dân Vịnh Mốc được giao nhiệm vụ cùng bộ đội đào địa đạo – một công trình vừa là nơi trú ẩn, vừa là nơi sinh hoạt, chiến đấu và sinh kế của hàng trăm con người

Ông Triêm từng giữ chức Xã đội phó Vĩnh Thạch (nay là xã Kim Thạch) nên ông không chỉ lao động mà còn trực tiếp chỉ đạo phối hợp giữa dân quân và lực lượng vũ trang trong việc đào và vận hành hệ thống địa đạo. Những cây xẻng, cuốc xưa được thay bằng đôi tay rắn chắc của người dân, những kênh đào chạy xuyên dưới lớp đất đỏ bazan dày đặc bom đạn. Trong ký ức của ông Triêm, lúc đào hầm không có máy móc hiện đại, không có la bàn hay thiết bị định vị – mọi công việc chỉ dựa vào kinh nghiệm, sức lực và quyết tâm giữ gìn mảnh đất quê hương.

Tại địa đạo Vịnh Mốc, hàng nghìn mét đường hầm được hình thành, không chỉ đơn thuần là nơi trú ẩn mà dần trở thành một ngôi làng dưới lòng đất. Có bệnh xá, nơi hội họp, bếp ăn và thậm chí cả nơi sinh nở – trong thời gian chiến tranh đã có tới 17 trẻ em chào đời ngay trong phần sâu nhất của đường hầm, một biểu tượng của sự sống vươn lên trong hoàn cảnh khắc nghiệt.

Trong những ngày bom đạn ập xuống dữ dội, ông Triêm nhớ lại những âm thanh đinh tai nhất: tiếng bom rơi trên mặt đất, kèm tiếng la hét, tiếng nổ vang khắp vùng trời Vĩnh Linh. Nhưng đối với ông và đồng đội, họ không hề nghĩ đến việc bỏ chạy. Ông luôn dạy thế hệ trẻ hôm nay rằng: “Sức mạnh đoàn kết và quyết tâm bám đất chính là chìa khóa giúp chúng tôi vượt qua những năm tháng đau thương ấy.” Đối với ông, địa đạo không chỉ là công trình kỹ thuật, mà còn là minh chứng cho ý chí vững vàng của người Việt Nam khi đối mặt với thử thách khắc nghiệt

Ngày nay, ông Triêm vẫn thường được mời đến các buổi nói chuyện, giới thiệu về địa đạo Vịnh Mốc cho du khách, học sinh và những đoàn khách nước ngoài. Ông chia sẻ không chỉ bằng ký ức, mà còn bằng tấm lòng tự hào về lịch sử dân tộc, mong rằng thế hệ trẻ sẽ luôn quý trọng hòa bình và ghi nhớ quá khứ. Với tuổi đã gần trăm, ông vẫn kể chuyện đầy sinh động, khiến mỗi người nghe đều thấy được sức mạnh tinh thần bất khuất của cha ông trong kháng chiến. � Báo điện tử Dân Trí Ông Hồ Văn Triêm không chỉ là nhân chứng lịch sử về địa đạo Vịnh Mốc, mà còn là biểu tượng sống về quyết tâm, trí tuệ và trái tim nhiệt huyết của một thế hệ đã hy sinh rất nhiều bởi chiến tranh. Câu chuyện của ông là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng lịch sử không chỉ nằm trên trang sách, mà sống mãi trong những con người đã trải nghiệm nó.