Những người con ưu tú ở Tiền Giang: CAO VĂN KỲ (1910 – 1956)

Cao Văn Kỳ sinh năm 1910 tại làng Vĩnh Lợi, tổng Hòa Đồng Thượng, tỉnh Gò Công (nay là thị trấn Vĩnh Bình, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang) trong một gia đình lao động nghèo.

Năm 1936, ông giác ngộ chủ nghĩa cộng sản; và tiệm hớt tóc “Trò Em” của ông ở Vĩnh Lợi trở thành nơi tiếp nhận và phân phối sách báo cách mạng và tài liệu tuyên truyền cho toàn vùng Gò Công. Ngoài ra, ông còn vận động nhân dân các xã Vĩnh Lợi, Vĩnh Viễn, Vĩnh  Trị, Vĩnh Hựu, Long Thạnh, Long Hựu và Tân Thới tiến hành đấu tranh đòi tự do ngôn luận, tự do lập hội, chống địa chủ tăng tô, chống chủ nợ lấy công cụ sản xuất của nông dân, thợ thủ công để trừ nợ, chống chính quyền thực dân tăng thuế công điền,…

Tháng 8-1945, ông tham gia khởi nghĩa giành chính quyền ở quê nhà. Sau đó, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Gò Công và truy lùng gắt gao cán bộ Việt Minh, nên ông phải chuyển cư về quê vợ ở xã Bình Trưng (nay thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang). Tại đây, ông nối liên lạc với cơ sở Đảng ở địa phương và tích cực hoạt động, xây dựng phong trào quần chúng, được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ làm Bí thư Chi bộ kiêm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến – Hành chính xã Hữu Đạo (Châu Thành). Do bám sát địa bàn và năng nỗ, sáng tạo trong công tác; nên suốt từ năm 1947 - 1954, phong trào và cơ sở cách mạng ở xã Hữu Đạo vẫn được giữ vững và phát triển ngày càng mạnh mẽ, mặc dù nơi đây là vùng địch tạm chiếm.

Sau hiệp định Genève (1954), ông được phân công ở lại miền Nam hoạt động với nhiệm vụ là Huyện ủy viên huyện Châu Thành phụ trách liên xã Kim Sơn, Bàn Long, Bình Trưng, Phú Phong, Vĩnh Kim, Dưỡng Điềm, Hữu Đạo. Ông đã cùng với Chi bộ Đảng ở các xã lãnh đạo nhân dân đấu tranh yêu cầu địch thi hành nghiêm chỉnh hiệp định Genève, tổng tuyển cử thống nhất nước nhà và đòi các quyền dân sinh dân chủ. Trong nội bộ, ông kiên quyết đấu tranh chống tư tưởng cầu an hưởng lạc, xa rời quần chúng, ngại khó, sợ gian khổ.

Ngày 03-3-1956, trên đường đi xuống các xã chỉ đạo quần chúng đấu tranh chống trò hề bầu cử của chính quyền Ngô Đình Diệm, ông bị địch bắt tại xã Hữu Đạo. Sau nhiều cuộc tra tấn dã man, không khai thác được bất cứ điều gì, địch đã hèn hạ mang ông đi thủ tiêu tại cây số 7 lộ Cổ Chi, nơi giáp ranh giữa hai xã Tân Hòa Thành và Tân Hội Đông (nay thuộc huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang). Ông hy sinh anh dũng khi vừa 46 tuổi trong sự khâm phục và niềm tiếc thương vô hạn của bao đồng bào, đồng chí.

(Nguồn: Trích "Những người con ưu tú ở Tiền Giang)