Những người con ưu tú ở Tiền Giang: Nguyễn Văn Thìn (1904 – 1930)

Nguyễn Văn Thìn, có các bí danh là Bảy Phòng, Phong và Công, sinh năm 1904 tại làng Vĩnh Hựu, tổng Hòa Đồng Thượng, tỉnh Gò Công (nay là xã Vĩnh Hựu, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang) trong một gia đình nho học có truyền thống yêu nước.

Năm 1924, ông tham gia hoạt động trong Hội Thánh - một tổ chức yêu nước tiến bộ ở Gò Công - do Nguyễn Văn Côn đứng đầu. Trong thời gian này, ông thường xuyên tiếp xúc với các nhóm thanh niên yêu nước ở Mỹ Tho, Tân An, Bến Tre, Cần Thơ,… Đồng thời, ông còn tổ chức cho một số thanh niên tiến bộ ở Gò Công lên Sài Gòn nghe các nhà yêu nước Phan Châu Trinh và Nguyễn An Ninh diễn thuyết.

Đầu năm 1927, ông được Hội Thánh đưa sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự lớp huấn luyện về con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng cách mạng vô sản của tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (HVNCMTN) do Hồ Chí Minh thành lập. Ông là chiến sĩ cách mạng đầu tiên và duy nhất ở Gò Công được huấn luyện bài bản ở Quảng Châu; được gặp và trực tiếp nghe Hồ Chí Minh giảng bài.

Sau khi mãn khóa học, tháng 9-1927, ông trở về Gò Công, tuyên truyền cách mạng, kết nạp nhiều thanh niên tiên tiến vào tổ chức HVNCMTN; và trên cơ sở đó, thành lập Tỉnh hội HVNCMTN tỉnh Gò Công. Đồng thời, ông còn phụ trách việc giao thông liên lạc của Kỳ ủy HVNCMTN Nam Kỳ. Tháng 5-1928, ông là Kỳ ủy viên chính thức của Kỳ ủy Nam Kỳ. Đến cuối năm 1928, ông làm công tác vận động phong trào công nhân ở Nam kỳ.

Tháng 5-1929, ông cùng với Bí thư Kỳ ủy Phạm Văn Đồng và Kỳ ủy viên Châu Văn Liêm thay mặt Kỳ ủy HVNCMTN Nam Kỳ đi dự Đại hội đại biểu toàn quốc của HVNCMTN được tổ chức ở Hương Cảng (Trung Quốc). Tại Đại hội, ông  có bài tham luận ủng hộ đề nghị của đoàn đại biểu Kỳ ủy HVNCMTN Bắc Kỳ là nên gấp rút xúc tiến việc thành lập Đảng Cộng sản nhằm thúc đẩy phong trào cách mạng ở Việt Nam tiến lên. Tuy nhiên, đề nghị trên không được Đại hội chấp thuận, nên đoàn đại biểu Bắc Kỳ trở về nước và thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng (ĐDCSĐ) vào tháng 6-1929. Đánh giá cao sự ủng hộ của ông, những người lãnh đạo ĐDCSĐ đã đề cử ông vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng; đồng thời, ghi nhận ông là một trong những người thành lập ĐDCSĐ.

Trước sự chuyển biến mới của tình hình cách mạng ngày càng sôi nổi trên toàn quốc, Kỳ ủy HVNCMTN Nam Kỳ ráo riết công tác chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản. Nhưng giữa lúc đó, nhiều cán bộ trọng yếu của Kỳ ủy bị thực dân Pháp bắt. Để củng cố lực lượng cách mạng, ông đã cùng với một số cán bộ có uy tín còn lại của Kỳ ủy gặp gỡ đại diện của ĐDCSĐ ở Nam Kỳ bàn việc thống nhất các tổ chức Đảng.

Thế nhưng, cuộc thảo luận đó không đạt được sự nhất trí. Không thể chần chờ được nữa, ông cùng với Phan Trọng Bình, nguyên Bí thư Kỳ ủy, Châu Văn Liêm, Kỳ ủy viên,… thành lập An Nam Cộng sản Đảng vào tháng 8-1929.

Sau đó, vào giữa tháng 8-1929, ông bị chính quyền thực dân bắt tại Sài Gòn. Ở trong tù, mặc dù bị tra tấn vô cùng dã man, nhưng ông vẫn giữ tròn khí tiết của một chiến sĩ cộng sản chân chính. Ở trong nhà tù của đế quốc, tháng 02-1930, ông vô cùng phấn khởi và tự hào khi nhận được tin Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập. Ước vọng cao đẹp của ông đã trở thành hiện thực. Từ đây, cách mạng Việt Nam đã được đặt dưới sự lãnh đạo đúng đắn và sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, đứng đầu là vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Hồ Chí Minh.

Đến tháng 8-1930, ông bị tòa án thực dân kết án tử hình. Hai mươi sáu tuổi đời, ông đã cống hiến trọn tuổi thanh xuân của mình vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Tên ông được đặt tên trường trung học phổ thông ở huyện Gò Công Tây; tên đường ở thị trấn Vĩnh Bình, huyện Gò Công Tây và ở thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang.

Từ một trí thức trẻ yêu nước, được sự dìu dắt trực tiếp của lãnh tụ Hồ Chí Minh, ông đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và trở thành một chiến sĩ cộng sản trung kiên, bất khuất. Ông là một trong những nhà cách mạng có công lớn trong việc thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp lớn của cách mạng, đó là việc hai tổ chức cộng sảng này đã hợp nhất lại thành một đảng cộng sản duy nhất vào đầu năm 1930: Đảng Cộng sản Việt Nam.

(Nguồn: Trích "Những người con ưu tú ở Tiền Giang")