NHỮNG NGƯỜI KÉO PHÁO VÀO ĐIỆN BIÊN
Vũ Thị Ánh Nguyệt
Nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến những trận đánh rung chuyển núi rừng, đến lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm De Castries ngày 7/5/1954. Nhưng trước khi có khoảnh khắc lịch sử ấy, đã có biết bao bước chân âm thầm đi qua những con đường núi hiểm trở, mang theo sức nặng của cả một chiến dịch trên đôi vai mình.
Đầu năm 1954, để chuẩn bị cho trận quyết chiến tại Điện Biên Phủ, bộ đội phải đưa những khẩu pháo nặng vượt qua núi rừng Tây Bắc. Đường đi không phải những con đường bằng phẳng. Đó là những dốc núi cheo leo, những đoạn đường hẹp giữa rừng, có nơi chỉ vừa đủ cho một khẩu pháo đi qua. Mỗi khẩu pháo nặng hàng tấn, muốn di chuyển phải huy động sức người và sự phối hợp của rất nhiều chiến sĩ, dân công.
Trong rừng sâu, từng mét đường đều phải đổi bằng mồ hôi. Người trước kéo, người sau đẩy. Có những lúc cả đội phải dừng lại lấy sức, rồi lại tiếp tục. Bùn đất bám đầy quần áo. Những bàn tay chai sần vì dây kéo. Những đôi chân mỏi rã rời sau những chặng đường dài. Trên đầu, máy bay địch vẫn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Nhưng những khẩu pháo vẫn từng bước tiến về phía Điện Biên.
Rồi một quyết định lịch sử được đưa ra.
Sau khi cân nhắc tình hình thực tế, Bộ Chỉ huy Chiến dịch quyết định chuyển từ phương châm “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Những khẩu pháo đã vất vả kéo vào trận địa lại phải được kéo ra, đưa đến những vị trí mới an toàn và phù hợp hơn.
Với những người lính và dân công, đó không chỉ là một mệnh lệnh. Đó là thêm một lần bắt đầu lại.
Những con đường họ vừa đi qua lại phải đi ngược trở về. Những khẩu pháo từng được kéo vào giữa bao gian nan giờ lại được đưa ra bằng chính sức người. Không ai than phiền vì công sức của mình đã trở nên vô ích. Bởi họ hiểu rằng trong chiến tranh, điều quan trọng nhất không phải là mình đã vất vả bao nhiêu, mà là phải lựa chọn cách đánh có thể đưa cả chiến dịch đến thắng lợi.
Và rồi họ lại kéo. Kéo qua những con dốc. Kéo giữa rừng già. Kéo trong mưa, trong bùn đất và dưới nguy cơ bom đạn. Không có tiếng vỗ tay. Không có ánh đèn sân khấu. Chỉ có tiếng chân người, tiếng dây kéo căng và tiếng thở gấp hòa vào núi rừng Tây Bắc.
Có lẽ, chính những khoảnh khắc bình dị và khắc nghiệt ấy đã làm nên một phần sức mạnh của Điện Biên Phủ.
Ngày 7/5/1954, chiến dịch kết thúc bằng chiến thắng lịch sử. Nhưng phía sau tiếng reo mừng của ngày chiến thắng là những tháng ngày mà hàng vạn người đã âm thầm góp sức. Có những người cầm súng ngoài trận địa. Có những người vận chuyển lương thực. Có những người mở đường. Có những người kéo pháo. Và cũng có những người đã nằm lại giữa núi rừng mà tên tuổi không phải lúc nào cũng được nhắc đến.
Chúng ta thường nhìn thấy một khẩu pháo khi đứng trước những hiện vật của Điện Biên Phủ. Nhưng phía sau khẩu pháo ấy là mồ hôi của biết bao con người.
Một khẩu pháo không thể tự mình vượt núi. Một chiến dịch không thể chỉ được làm nên bởi những người đứng ở sở chỉ huy. Và một chiến thắng lớn không bao giờ chỉ thuộc về một vài cái tên.
Điện Biên Phủ được viết nên không chỉ bằng những trang sử có tên tuổi, mà còn bằng hàng triệu giọt mồ hôi của những con người bình dị. Họ có thể không có tượng đài riêng. Có thể không được nhắc tên trong từng trang sách. Nhưng từng bước chân của họ đã góp phần mở đường cho chiến thắng.
Nếu những người lính nơi trận địa là những người trực tiếp viết nên chiến công, thì những người kéo pháo, mở đường, vận chuyển lương thực chính là những người âm thầm đặt nền móng cho chiến công ấy. Và có lẽ, đó là điều đẹp nhất khi nhìn lại Điện Biên hôm nay: Một chiến thắng vĩ đại được làm nên từ những con người rất đỗi bình thường – những con người đã đem sức mình góp lại thành sức mạnh của cả dân tộc.


