Những Người Lấp Hố Bom Ban Ngày – Giữ Lối Cho Bình Minh Đi Qua
(Bài viết hưởng ứng Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, được tổng hợp từ các hồi ức và tư liệu lịch sử về lực lượng thanh niên xung phong và công binh trên tuyến Trường Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.)
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên tuyến đường Trường Sơn và nhiều vùng trọng điểm giao thông, có một lực lượng luôn xuất hiện ngay sau những trận bom: những người lấp hố bom ban ngày. Họ là thanh niên xung phong, công binh và dân công hỏa tuyến, những con người lao vào khắc phục hậu quả chiến tranh để giữ cho con đường vận tải không bao giờ bị tắc nghẽn.
Ngày ấy, mỗi khi bom địch trút xuống, mặt đường lập tức bị cày nát thành những hố sâu, đất đá ngổn ngang. Xe cộ không thể đi qua, các đoàn vận tải phải dừng lại chờ thông đường. Vì vậy, việc lấp hố bom trở thành nhiệm vụ khẩn cấp, diễn ra liên tục ngày đêm, bất kể thời tiết hay nguy hiểm.
Trong ký ức của nhiều cựu thanh niên xung phong, công việc lấp hố bom thường bắt đầu ngay khi tiếng bom vừa ngớt. Không chờ ánh sáng đầy đủ hay điều kiện an toàn tuyệt đối, mọi người lập tức mang cuốc xẻng, xe thồ, gùi đất đá từ rừng về để san lấp những đoạn đường bị phá hủy.
Có những hố bom rộng đến mức phải huy động cả một tổ nhiều người mới có thể lấp đầy. Người thì đào đất, người gánh đá, người san phẳng mặt đường, tất cả phối hợp nhịp nhàng trong sự khẩn trương cao độ để kịp cho đoàn xe tiếp tục hành quân.
Trong chiến tranh, việc lấp đường luôn phải đối mặt với nguy hiểm rình rập. Máy bay địch có thể quay lại bất cứ lúc nào để đánh phá lần nữa. Vì vậy, mọi người thường phải làm việc rất nhanh, tranh thủ từng phút từng giây giữa các đợt ném bom.
Nhiều cựu chiến binh kể rằng có những ngày làm việc liên tục không nghỉ, từ sáng đến đêm, chỉ để giữ cho một đoạn đường dài không bị gián đoạn. Khi mặt đường vừa được khôi phục, đoàn xe đã có thể nối đuôi nhau đi qua ngay trong đêm tối.
Trong ký ức của nhiều người từng sống thời chiến, hình ảnh xúc động nhất là những bàn tay đầy bùn đất vẫn không ngừng xúc đất lấp hố giữa tiếng động cơ xa xa của máy bay. Dù mệt mỏi, ai cũng hiểu rằng mỗi mét đường được khôi phục là thêm một bước gần hơn đến chiến thắng.
Có những thanh niên xung phong tuổi đời còn rất trẻ, vừa rời quê hương đã tham gia lực lượng sửa đường giữa bom đạn. Họ sống giữa rừng sâu, ăn uống đơn sơ, nhưng tinh thần luôn lạc quan và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
Không ít người đã hy sinh khi đang làm nhiệm vụ lấp hố bom hoặc ngay sau một trận đánh ác liệt. Sự hy sinh của họ đã góp phần giữ cho mạch giao thông chiến lược không bị gián đoạn, đảm bảo hậu cần cho chiến trường miền Nam.
Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều đoạn đường Trường Sơn năm xưa đã được nâng cấp thành những tuyến quốc lộ hiện đại, xe cộ đi lại tấp nập. Nhưng ký ức về những ngày lấp hố bom giữa chiến tranh vẫn còn sống mãi trong lòng những người từng trải qua.
Ngày nay, khi nhìn lại những con đường bằng phẳng và rộng mở, thế hệ trẻ càng thêm hiểu rằng phía sau đó là biết bao mồ hôi, công sức và cả máu xương của những con người thầm lặng trong thời chiến.
Những người lấp hố bom ban ngày năm ấy không chỉ khôi phục lại mặt đường mà còn giữ lại nhịp sống cho cả tuyến hậu cần chiến lược. Chính họ đã góp phần nối liền hậu phương với tiền tuyến, nối liền ý chí và niềm tin của dân tộc Việt Nam trong thời kỳ hoa lửa, để con đường Trường Sơn mãi mãi trở thành biểu tượng của sự kiên cường và bất khuất.
