Những người lính bình thường trong giờ phút lịch sử ngày 30/4/1975

Khi nhắc đến ngày 30/4/1975, có lẽ hình ảnh đầu tiên hiện lên trong tâm trí nhiều người là những chiếc xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập và lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc dinh. Đó là khoảnh khắc đánh dấu thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và mở ra thời kỳ đất nước thống nhất.

Nhưng phía sau hình ảnh đã trở thành biểu tượng ấy là câu chuyện của những người lính trẻ đã trực tiếp đi qua thời khắc lịch sử, trong đó có Trung sĩ Ngô Sĩ Nguyên, pháo thủ số 1 trên xe tăng số hiệu 390.

Sáng ngày 30/4/1975, các đơn vị quân giải phóng tiến vào Sài Gòn từ nhiều hướng. Trong đội hình tiến công về Dinh Độc Lập có hai chiếc xe tăng mang số hiệu 843 và 390. Khoảng 10 giờ 45 phút, xe tăng 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy lao vào cổng nhưng bị mắc lại. Xe tăng 390 do Chính trị viên Vũ Đăng Toàn chỉ huy tiếp tục tiến lên, húc đổ cổng chính và đi vào trong sân dinh.

Trên chiếc xe tăng 390 khi ấy có bốn người lính, trong đó có Ngô Sĩ Nguyên. Họ là những người trực tiếp góp mặt trong khoảnh khắc mà lịch sử đất nước chuyển sang một trang mới.

Đến 11 giờ 30 phút, lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Cùng thời điểm đó, các lực lượng tiến vào dinh, tiếp nhận sự đầu hàng của chính quyền Sài Gòn. Cuộc chiến tranh kéo dài nhiều năm đi đến hồi kết, mở ra hy vọng về hòa bình và sự sum họp cho hàng triệu gia đình.

Nhiều năm sau, khi nhắc lại sự kiện này tại một buổi trưng bày lịch sử, Ngô Sĩ Nguyên chia sẻ rằng những người lính trên xe tăng 390 chỉ là những người bình thường, may mắn được lịch sử trao cho cơ hội góp mặt trong thời khắc trọng đại của dân tộc.

Tôi đặc biệt chú ý đến cách ông nói về chính mình và đồng đội: những người lính rất đỗi bình thường. Bởi khi nhìn lại những bức ảnh lịch sử, chúng ta dễ chỉ nhìn thấy xe tăng, lá cờ và thời khắc chiến thắng mà quên rằng những hình ảnh ấy được tạo nên bởi những con người bằng xương bằng thịt, có gia đình, có tuổi trẻ và có những năm tháng phải đối diện với hiểm nguy.

Với tôi, câu chuyện của Ngô Sĩ Nguyên còn gợi ra một điều: không phải ai góp phần làm nên lịch sử cũng mong mình trở thành người nổi tiếng. Có những người chỉ lặng lẽ hoàn thành nhiệm vụ của mình, rồi sau đó tiếp tục cuộc sống bình thường. Nhưng khi nhìn lại chặng đường đất nước đã đi qua, sự đóng góp của họ vẫn là một phần không thể tách rời của lịch sử chung.

Ngày 30/4 không chỉ là một dấu mốc để ghi nhớ trong sách vở hay một ngày lễ trên lịch. Đó còn là dịp để mỗi người suy ngẫm về giá trị của hòa bình, về những gia đình từng phải chia xa và về trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ thành quả mà các thế hệ trước đã đánh đổi bằng biết bao công sức, tuổi trẻ và cả sinh mạng.

Ta không thể biết hết những cảm xúc của những người lính khi chiếc xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập ngày hôm ấy. Nhưng từ câu chuyện của họ, tôi hiểu rằng lịch sử không chỉ thuộc về những người đã đi qua chiến tranh. Lịch sử còn được trao lại cho chúng ta, những người sinh ra trong hòa bình, để tiếp tục gìn giữ ký ức, trân trọng hiện tại và sống xứng đáng với những hy sinh của quá khứ.

Có lẽ, đó cũng là ý nghĩa lớn nhất của việc lưu giữ những câu chuyện thời hoa lửa: để những con người bình dị không bị lãng quên, và để mỗi thế hệ đều hiểu rằng hòa bình hôm nay là điều cần được nâng niu bằng hành động cụ thể của chính mình.