NHỮNG NGƯỜI MẸ BÀN CỜ – LŨY THÉP TRONG LÒNG PHỐ
Chiến tranh không chỉ diễn ra nơi rừng rậm hay chiến hào khói lửa, mà còn âm ỉ ngay trong lòng đô thị Sài Gòn sầm uất. Ở đó, có những người mẹ nghèo tại khu Bàn Cờ, Vườn Chuối đã biến ngôi nhà nhỏ của mình thành những pháo đài không cửa, dùng tình thương và lòng dũng cảm để nuôi giấu cán bộ, bảo vệ những thế hệ thanh niên sinh viên trong các cuộc biểu tình đòi hòa bình.
Khu vực Bàn Cờ (Quận 3) với những con hẻm nhỏ hẹp, chằng chịt như đúng tên gọi của nó, là nơi sinh sống của tầng lớp lao động nghèo. Đây là địa bàn lý tưởng để cán bộ nội thành hoạt động, nhưng cũng là nơi thường xuyên bị cảnh sát dã chiến vây ráp. Giữa lằn ranh sinh tử ấy, những người mẹ Bàn Cờ đã trở thành "lá chắn sống". Dưới những nền nhà ẩm thấp hay sau những chồng củi hứa hẹn bữa cơm chiều là hệ thống hầm bí mật được đào bằng tay trong đêm tối. Để tránh bị phát hiện, các mẹ đã tự tay đổ từng thúng đất xuống cống rãnh. Có những lúc lính vào khám nhà, các mẹ vẫn bình thản ngồi vá áo trên miệng hầm, trò chuyện đánh lạc hướng để các chiến sĩ bên dưới được an toàn.
Không chỉ nuôi giấu cán bộ, các mẹ còn là hậu phương vững chắc cho phong trào học sinh, sinh viên. Mỗi khi những cuộc xuống đường nổ ra, các mẹ lại chuẩn bị sẵn chanh, khăn ướt để giúp các em chống lại hơi cay của cảnh sát. Các mẹ có thể không hiểu hết những lý thuyết chính trị cao xa, nhưng các mẹ biết rằng "đám nhỏ" đang chiến đấu cho lẽ phải, cho hòa bình, và nhiệm vụ của người mẹ là phải bảo chở che cho chúng.
Đã có nhiều người mẹ bị bắt, bị tra tấn dã man, nhưng sự im lặng của các mẹ là sự im lặng của đá tảng, khiến quân thù phải run sợ trước một sức mạnh tinh thần không thể khuất phục. Câu chuyện về những người mẹ Bàn Cờ là minh chứng cho một chân lý lịch sử: Trận địa vững chắc nhất chính là lòng dân. Nếu không có những "hậu phương lòng đất" và những trái tim bao dung ấy, cuộc đấu tranh ở đô thị đã không thể duy trì và đi đến ngày thắng lợi cuối cùng.
