Những người mẹ chờ con nơi biên giới
Ở một ngôi làng nhỏ dưới chân núi, có những người mẹ mỗi sáng đều mở cánh cổng gỗ, ngồi lặng nhìn về con đường dẫn lên biên giới.
Con đường ấy ngày xưa tiễn những chàng trai tuổi mười tám, đôi mươi lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Rồi cũng chính con đường ấy đón biết bao người trở về.
Có người trở về với tấm huân chương trên ngực.
Có người trở về trên đôi nạng gỗ.
Và cũng có những người mãi mãi không trở về.
Mẹ của liệt sĩ Nguyễn Thanh Hùng bà Mai Thanh Quế (Sinh năm 1934) vẫn giữ nguyên căn buồng nhỏ của con trai suốt hơn bốn mươi năm.
Chiếc chăn bộ đội được gấp ngay ngắn. Cuốn sổ học còn nằm trên giá sách. Tấm ảnh ngày nhập ngũ đã ngả màu theo thời gian.
Mỗi dịp Tết, mẹ lại thay chiếc khăn trải bàn mới, đặt thêm một bát cơm và đôi đũa lên mâm.
Hàng xóm biết ý, không ai nhắc.
Bởi họ hiểu, trong lòng người mẹ, con trai chỉ đang đi làm nhiệm vụ ở một nơi rất xa.
Chiều nào mẹ cũng ra đầu ngõ.
Tiếng xe máy chạy qua, tiếng ô tô dừng trước cổng, đều khiến mẹ ngoái nhìn với một niềm hy vọng mong manh.
Có người hỏi:
"Đã nhiều năm rồi, sao bác vẫn chờ?"
Mẹ chỉ mỉm cười hiền hậu.
"Chờ đâu có nghĩa là không biết. Chỉ là làm mẹ thì còn nhớ con, còn mong được gần con."
Năm tháng trôi qua, mái tóc mẹ bạc trắng.
Đôi mắt đã mờ, bước chân chậm hơn, nhưng bàn thờ con lúc nào cũng có nén hương mới.
Một mùa hè, đoàn cựu chiến binh trở về thăm gia đình các liệt sĩ.
Trong đoàn có người từng chiến đấu cùng Hùng.
Ông mang theo một chiếc bi đông nhôm đã sứt quai.
Ông nghẹn ngào trao lại cho mẹ:
"Đây là kỷ vật của Hùng. Hôm ấy, trước giờ xuất kích, cậu ấy gửi tôi giữ hộ. Nhưng rồi... tôi không còn cơ hội trả lại."
Người mẹ ôm chiếc bi đông vào lòng.
Bà không khóc thành tiếng.
Chỉ có đôi vai gầy khẽ run lên.
Sau một lúc rất lâu, bà vuốt nhẹ lên những vết móp trên chiếc bi đông như vuốt mái tóc của con thuở nhỏ.
Bà nói:
"Vậy là mẹ lại được gặp con thêm một lần."
Ít lâu sau, mẹ cùng đoàn cựu chiến binh lên thắp hương tại nơi tưởng niệm các liệt sĩ ở vùng biên giới.
Đứng trước làn khói hương bảng lảng giữa núi rừng, bà thì thầm:
"Con à, mẹ già rồi. Có thể mẹ không đợi được ngày con trở về. Nhưng mẹ biết con đã sống một cuộc đời xứng đáng. Mẹ tự hào vì con đã góp phần giữ bình yên cho đất nước."
Những người lính đứng bên cạnh lặng lẽ cúi đầu.
Họ hiểu rằng, chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi xuân của người lính, mà còn để lại trong trái tim những người mẹ một khoảng trống không gì có thể bù đắp.
Hôm nay, trên những vùng đất biên cương từng in dấu chiến hào, cỏ đã xanh trở lại. Tiếng súng đã lùi vào quá khứ, nhường chỗ cho tiếng trẻ thơ đến trường và những mùa ngô, mùa lúa yên bình.
Nhưng ở đâu đó trên dải đất hình chữ S, vẫn có những người mẹ thắp hương mỗi sớm, vẫn gọi tên con trong những ngày giỗ, ngày Tết và ngày Thương binh – Liệt sĩ.
Sự chờ đợi của các mẹ không còn là mong con trở về bằng bước chân của ngày xưa.
Đó là sự chờ đợi trong ký ức, trong tình yêu thương vô điều kiện của một người mẹ dành cho đứa con mãi mãi ở tuổi đôi mươi.
Và cũng chính tình yêu ấy đã trở thành ngọn lửa âm thầm nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay biết trân trọng hòa bình, biết gìn giữ những gì đã được đánh đổi bằng biết bao máu xương và nước mắt.



