NHỮNG NGƯỜI MẸ CÓ CON NẰM LẠI GIỮA BIỂN KHƠI

Mỗi người mẹ có con hy sinh ở Gạc Ma đều có một câu chuyện riêng. Có người ở miền quê nghèo, có người sống bên những cánh đồng, có người ở những vùng đất ven biển và có người ở nơi núi rừng xa xôi. Những người con của họ đã rời quê hương để nhập ngũ, khoác lên mình bộ quân phục và trở thành người lính Hải quân. Với các bà mẹ, con trai dù bao nhiêu tuổi vẫn luôn là đứa con bé bỏng. Ngày con lên đường, có lẽ trong lòng họ vừa tự hào vừa lo lắng. Người mẹ nào cũng mong con hoàn thành nhiệm vụ và trở về bình an. Không ai nghĩ rằng có một ngày, người con ấy sẽ mãi mãi không trở về.

Ngày 14 tháng 3 năm 1988 đã trở thành ngày mà nhiều gia đình Việt Nam không bao giờ quên. Khi tin dữ từ biển khơi trở về, những người mẹ phải đối diện với sự thật đau đớn nhất. Con của họ đã hy sinh. Không phải trong một trận chiến gần quê nhà, mà ở một nơi rất xa, giữa biển khơi. Khoảng cách ấy khiến nỗi đau càng trở nên đặc biệt. Người mẹ không thể chạy đến bên con, không thể nhìn thấy con lần cuối, không thể tự tay chăm sóc vết thương cho con và cũng không thể đưa con về quê nhà để an táng. Biển cả đã giữ lại những người con của họ.

Có những người mẹ đã chờ đợi rất lâu. Trong lòng họ vẫn có một niềm hy vọng mong manh rằng có thể một ngày nào đó con sẽ trở về. Nhưng thời gian trôi qua, hy vọng dần trở thành ký ức. Người con năm nào đã trở thành một phần của lịch sử. Mỗi năm đến ngày 14 tháng 3, những người mẹ lại nhớ đến con. Có thể họ không nói nhiều. Có thể họ chỉ ngồi lặng im trước bàn thờ. Một nén hương được thắp lên, một tấm ảnh được lau sạch và một cái tên được gọi trong sự nghẹn ngào. Đối với người mẹ, con dù đã hy sinh hàng chục năm vẫn chưa bao giờ rời khỏi gia đình.

Nỗi đau của những người mẹ có con hy sinh ở Gạc Ma không chỉ là nỗi đau của riêng một gia đình. Đó là một phần của nỗi đau dân tộc. Bởi mỗi người lính hy sinh đều để lại phía sau một mái nhà. Có những người mẹ mất con, những người cha mất con, những người vợ mất chồng và những đứa trẻ mất cha. Chiến tranh kết thúc, nhưng với những gia đình ấy, nỗi mất mát vẫn còn đó. Nó không kết thúc cùng tiếng súng. Nó kéo dài qua nhiều thế hệ.

Nhưng bên cạnh nỗi đau, những người mẹ ấy cũng mang trong mình một niềm tự hào. Họ đau vì mất con, nhưng họ cũng tự hào vì con mình đã sống một cuộc đời có ý nghĩa. Những người lính ấy đã thực hiện nhiệm vụ của mình ở nơi đầu sóng. Họ đã đứng trước hiểm nguy để bảo vệ chủ quyền. Có thể người mẹ nào cũng ước rằng con mình còn sống, còn trở về, còn được gọi một tiếng “mẹ”. Nhưng sâu trong lòng, họ hiểu rằng người con ấy đã hy sinh cho một điều lớn lao hơn cuộc đời riêng của mình.

Nhiều năm sau, khi các hoạt động tri ân được tổ chức, những người mẹ, người thân của các liệt sĩ Gạc Ma có dịp gặp nhau. Họ trở thành những người cùng chung một nỗi đau. Những câu chuyện về các liệt sĩ được kể lại, những kỷ vật được trao gửi và những cái tên được nhắc đến. Trong những cuộc gặp ấy, có thể những người mẹ không cần nói quá nhiều. Chỉ cần nhìn nhau, họ đã hiểu nỗi đau của nhau. Bởi họ đều từng có một người con ra đi và không trở về.

Có những người mẹ đã đi qua gần cả cuộc đời để chờ đợi một ngày được nhìn thấy tên con được nhắc đến trong những câu chuyện về biển đảo. Họ không mong con mình trở thành người nổi tiếng. Họ chỉ mong thế hệ sau biết rằng đã từng có những người lính trẻ hy sinh ở Gạc Ma. Họ mong những người đã nằm lại không bị lãng quên. Và có lẽ đó cũng là điều khiến họ có thể tiếp tục sống. Bởi mỗi khi tên con được nhắc đến, họ biết rằng con mình vẫn còn hiện diện trong ký ức của mọi người.

Ngày hôm nay, khi những người trẻ đến Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma, thắp một nén hương trước tượng đài và nghe kể về 64 người lính đã hy sinh, họ cũng đang nhớ đến những người mẹ ở phía sau. Những người mẹ ấy chính là một phần không thể tách rời của câu chuyện Gạc Ma. Nếu những người lính đã hiến dâng tuổi trẻ và mạng sống cho Tổ quốc, thì những người mẹ đã hiến dâng những người con mà mình yêu thương nhất.

Biển vẫn rộng và sâu. Những người lính năm xưa đã nằm lại nơi ấy, còn những người mẹ đã trở về với cuộc sống thường ngày của mình. Nhưng trong mỗi mái nhà, những người con hy sinh vẫn luôn hiện diện. Họ hiện diện trong những bức ảnh cũ, trong những câu chuyện của gia đình, trong những ngày giỗ và trong nén hương được thắp mỗi khi tháng Ba về. Có thể thời gian làm mái tóc người mẹ bạc đi, làm đôi tay từng chai sạn trở nên yếu hơn, nhưng không thể làm mất đi tình yêu của một người mẹ dành cho con.

Và có lẽ, mỗi khi biển nổi sóng, những người mẹ ấy lại nhớ về những người con của mình. Những người con đã đi từ một mái nhà nhỏ ở quê hương ra biển lớn, rồi mãi mãi nằm lại giữa đại dương. Họ không trở về, nhưng tên tuổi của họ vẫn còn. Còn trong ký ức của gia đình, trong lịch sử của dân tộc và trong trái tim của những người Việt Nam hôm nay. Những người mẹ có con nằm lại giữa biển khơi đã phải chịu một nỗi đau không gì có thể bù đắp, nhưng chính từ nỗi đau ấy, họ cũng trở thành những người giữ lửa ký ức. Họ nhắc chúng ta rằng phía sau mỗi người lính hy sinh là một gia đình, phía sau mỗi cái tên là một cuộc đời và phía sau mỗi trang sử hào hùng là những mất mát mà không phải ai cũng nhìn thấy. Vì thế, khi nhớ về Gạc Ma, chúng ta không chỉ nhớ những người lính đã ngã xuống, mà còn phải nhớ những người mẹ đã cả đời chờ con, những người đã âm thầm mang nỗi đau của chiến tranh đi qua những năm tháng dài của cuộc đời.