NHỮNG NGƯỜI MẸ GIỮ BẢN

Ký ức chung của những người phụ nữ Mường Hum

Ở Mường Hum, người ta hay nhắc đến trai bản giữ núi, già làng giữ lời. Nhưng ít ai nói đến những người mẹ giữ bản.

Đêm thổ phỉ vào, đàn bà không cầm dao, không đánh trống. Họ chỉ làm một việc: giữ con.

Giữ con để giữ người. Giữ người để giữ bản.

Có mẹ bế hai đứa, một trước ngực, một sau lưng. Có mẹ dìm con xuống bụi cỏ khi đuốc quét qua. Có mẹ lấy thân mình che con, nằm im như đá.

Không ai gọi họ là anh hùng. Nhưng sáng hôm sau, khi bản còn người, còn tiếng khóc trẻ con, thì ai cũng hiểu: bản được cứu bằng vòng tay mẹ.

Từ sau đêm ấy, mỗi khi bản có việc lớn, già làng đều hỏi:
“Đàn bà đã sẵn sàng chưa?”

Vì đàn bà sẵn sàng, thì bản mới yên.

Giờ đây, mỗi mùa đông, khi đàn bà ngồi bên bếp ru con, người già lại nhắc:
“Ngày xưa, các mẹ ru con bằng cả bản làng”.

Và Mường Hum còn đứng vững đến hôm nay, chính là nhờ những khúc ru không thành tiếng ấy.