NHỮNG NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG CHO CHIẾN DỊCH

Trong chiến tranh, mỗi chiến dịch lớn đều cần một con đường để đưa bộ đội và vũ khí đến nơi chiến đấu. Nhưng giữa chiến trường khốc liệt, mở được một con đường chưa bao giờ là công việc đơn giản. Những con đường có thể xuyên qua núi cao, rừng rậm, khe sâu, sông suối; có nơi vừa làm xong đã bị bom đạn đánh phá, đất đá vùi lấp, cầu cống bị phá hỏng. Và khi ấy, những người mở đường lại xuất hiện. Họ thường đi trước những đoàn quân, có khi phải làm việc giữa ban ngày dưới máy bay địch, có khi tranh thủ từng giờ trong đêm tối để con đường kịp thông trước khi chiến dịch bắt đầu. Công việc của họ bắt đầu từ những việc tưởng như rất nhỏ: phát cây, san đất, đào taluy, lấp hố bom, làm cầu tạm, mở đường qua suối, phá đá và tìm cách vượt qua những địa hình hiểm trở. Nhưng từng mét đường được mở ra lại mang một ý nghĩa đặc biệt, bởi phía sau đó là cả một lực lượng đang chờ để tiến về phía trước. Trên những tuyến đường chiến lược, bộ đội công binh và thanh niên xung phong phải đối mặt với bom đạn và hiểm nguy thường trực. Có những quả bom chưa nổ nằm ngay bên đường, có những cung đường bị máy bay đánh phá liên tục, có những cây cầu vừa bắc xong đã bị phá. Khi ấy, họ lại tiếp tục sửa chữa, mở lại đường, khôi phục cầu, bảo đảm cho giao thông không bị đình trệ. Có những người đã hy sinh khi đang làm nhiệm vụ, có người bị thương nhưng vẫn mong con đường được thông để đoàn xe và bộ đội có thể tiếp tục hành quân. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, công tác mở đường và bảo đảm giao thông trên những tuyến vận tải hướng về Điện Biên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những con đường xuyên núi được mở rộng, sửa chữa để đưa pháo, đạn dược, lương thực và lực lượng lên chiến trường. Sau này, trên tuyến Đường Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh, nhiệm vụ ấy càng trở nên gian nan. Những con người làm đường phải biến những lối mòn giữa đại ngàn thành những tuyến vận tải chiến lược, vượt qua núi cao, suối sâu và những khu vực thường xuyên bị đánh phá. Họ mở đường cho xe đi, làm cầu cho người qua, khắc phục từng hố bom để dòng vận chuyển không bị ngắt quãng. Có những đêm, tiếng cuốc, tiếng xẻng hòa trong tiếng máy bay và tiếng bom. Ánh đèn phải được che kín để tránh bị phát hiện. Những bàn tay chai sần vẫn tiếp tục làm việc, bởi phía trước là chiến trường đang chờ từng chuyến hàng, từng đoàn quân. Người mở đường đôi khi không biết mình đã góp phần vào một trận đánh cụ thể nào. Họ chỉ biết rằng con đường phải được thông, cây cầu phải được nối, hố bom phải được lấp và đoàn xe phải đi qua. Chính sự âm thầm ấy đã làm nên một phần sức mạnh của hậu cần chiến trường. Mỗi con đường được mở là thêm một mạch nối giữa hậu phương và tiền tuyến; mỗi cây cầu được dựng lên là thêm một lối đưa người và vật chất vượt qua sông suối; mỗi hố bom được lấp là thêm một đoạn đường giúp đoàn quân tiến về phía trước. Những người mở đường vì thế chính là những người đặt những viên gạch đầu tiên cho hành trình của chiến dịch. Khi trận đánh bắt đầu, ánh hào quang thường thuộc về những người trực tiếp chiến đấu trên trận địa. Nhưng phía sau mỗi bước tiến của đội hình, phía sau mỗi chuyến xe và mỗi khẩu pháo đến được vị trí chiến đấu là công sức của biết bao người đã mở đường, giữ đường và bảo đảm đường. Họ có thể không có mặt trong những khoảnh khắc chiến thắng, nhưng dấu chân của họ in trên từng con dốc, từng cây cầu, từng cung đường chiến dịch. Ngày hôm nay, khi đi trên những tuyến đường rộng rãi giữa núi rừng, chúng ta khó hình dung được những con đường năm xưa đã được mở bằng mồ hôi, sức lực và cả máu của những con người bình dị. Những người mở đường cho chiến dịch đã để lại một bài học sâu sắc về tinh thần trách nhiệm: có những đóng góp không ồn ào nhưng lại quyết định sự thành công của cả một hành trình. Họ đã đi trước để mở lối, ở lại để giữ đường và sẵn sàng hy sinh để những người phía sau có thể tiến lên. Những con đường ấy hôm nay đã trở thành những con đường lịch sử, còn câu chuyện về những người mở đường vẫn mãi là một phần không thể thiếu trong ký ức về những năm tháng chiến tranh – những năm tháng mà mỗi bước tiến của dân tộc đều được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh thầm lặng.