Những người mở đường trong mưa bom bão đạn

Không phải tất cả những người làm nên lịch sử đều được biết đến bằng một cái tên.

Có những người chỉ được nhớ bằng một đơn vị.

Có những người chỉ còn lại một tấm ảnh.

Có những người nằm lại trong một khu rừng Trường Sơn mà gia đình mãi mãi không biết chính xác nơi nào.

Và có một lực lượng đã trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam trong chiến tranh: Thanh niên xung phong.

Trong kháng chiến chống Pháp, thanh niên xung phong tham gia bảo vệ cơ quan Trung ương, mở đường và phục vụ chiến đấu. Riêng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, hơn 16.000 cán bộ, đội viên thanh niên xung phong tham gia bảo đảm giao thông tại những địa bàn ác liệt như đèo Pha Đin và Ngã ba Cò Nòi.

Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, lực lượng này tiếp tục phát triển mạnh.

Hàng trăm nghìn thanh niên tham gia các đơn vị thanh niên xung phong.

Họ đi theo những tuyến đường Trường Sơn.

Công việc của họ rất khác nhau.

Có người mở đường.

Có người sửa đường.

Có người phá bom.

Có người vận chuyển hàng hóa.

Có người tải thương.

Có người trực tiếp chiến đấu.

Những địa danh như Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn, đường 20 Quyết Thắng, Cổng Trời, phà Xuân Sơn, phà Long Đại… trở thành những địa danh ghi dấu sự hy sinh của lực lượng thanh niên xung phong.

Một trong những điều đặc biệt của thanh niên xung phong là tuổi đời của họ.

Rất nhiều người chỉ mới mười tám, đôi mươi.

Họ đáng lẽ có thể đang ngồi trong giảng đường.

Đang làm việc ở một nhà máy.

Đang ở bên gia đình.

Nhưng chiến tranh gọi họ đến những con đường đầy bom đạn.

Họ sống giữa rừng.

Ngủ trong hầm.

Ăn những bữa cơm vội.

Nghe tiếng máy bay trên đầu.

Và khi bom vừa dứt, họ lại bước ra đường.

Đường bị đánh sập thì sửa.

Hố bom xuất hiện thì lấp.

Xe bị mắc lại thì tìm cách đưa xe đi.

Công việc cứ lặp đi lặp lại.

Ngày này qua ngày khác.

Năm này qua năm khác.

Bởi phía trước là chiến trường và phía sau là hàng triệu người đang chờ nguồn chi viện.

Có một khẩu hiệu đã trở thành biểu tượng của lực lượng thanh niên xung phong chống Mỹ: “Tim có thể ngừng đập, nhưng mạch máu giao thông không thể tắc.”

Đó không chỉ là một câu khẩu hiệu.

Đó là nhiệm vụ.

Và rất nhiều người đã trả giá bằng mạng sống để giữ cho những con đường ấy thông suốt.

Ngày nay, khi đi trên những tuyến đường hiện đại xuyên qua miền Trung, rất ít người có thể hình dung rằng trước đây nơi ấy từng là những con đường đất, đường rừng, những đoạn dốc hiểm trở và những “tọa độ lửa” liên tục bị bom đánh phá.

Nhưng trên những con đường ấy từng có dấu chân của hàng vạn thanh niên.

Họ đi qua tuổi trẻ bằng những ngày tháng gian khổ.

Nhiều người trở về.

Nhiều người không trở về.

Và những người không trở về đã để lại một phần tuổi thanh xuân của mình trên những con đường dẫn ra tiền tuyến.

Đó chính là “thời hoa lửa” của một thế hệ.

Không phải hoa của mùa xuân.

Mà là những bông hoa mọc lên giữa bom đạn.