NHỮNG NGƯỜI PHỤ NỮ KÉO CỜ NGÀY ĐỘC LẬP- KHOẢNH KHẮC LỊCH SỬ 2/9/1945
Đặng Mai Phương
Sáng ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), hàng vạn người dân Việt Nam đã vỡ òa trong niềm hạnh phúc khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong thời khắc thiêng liêng ấy, hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng từng bước từ từ kéo lên đỉnh cột cờ tung bay trước gió đã trở thành biểu tượng bất tử cho nền tự do, độc lập của dân tộc. Rất ít người biết rằng, trọng trách kéo lá cờ lịch sử năm ấy được trao cho hai người phụ nữ đại diện cho tinh thần đoàn kết và sức mạnh của phụ nữ Việt Nam.
Hai người phụ nữ vinh dự thực hiện nhiệm vụ kéo cờ ngày 2/9/1945 là bà Lê Thi (tên thật là Đặng Thị Hà, đại diện cho phụ nữ Hà Nội và tầng lớp trí thức) và bà Đàm Thị Loan (người dân tộc Tày, chiến sĩ Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, đại diện cho các dân tộc thiểu số và lực lượng vũ trang). Bà Lê Thi (1926 – 2020) khi đó mới 19 tuổi, là nữ sinh trường Bưởi, năng nổ tham gia Hội Phụ nữ Cứu quốc. Bà sinh ra trong một gia đình trí thức lớn. Bà Đàm Thị Loan (1926 – 2010) từng tham gia phong trào cách mạng từ sớm tại Cao Bằng, là một trong 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân do Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ huy.
Vào sáng ngày 2/9, Ban Tổ chức Lễ Độc lập bất ngờ chọn hai người phụ nữ trong đoàn Phụ nữ Cứu quốc để trao nhiệm vụ quan trọng: kéo cờ. Dù không được tập dượt từ trước và đối mặt với áp lực vô cùng lớn trước hàng vạn đồng bào cùng bạn bè quốc tế, hai cô gái trẻ đã phối hợp rất ăn ý.
Khi tiếng nhạc bài Tiến quân ca do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác vang lên hùng hào từ Ban nhạc Vệ quốc đoàn, hai bà cùng nâng dải cờ. Bà Lê Thi tay cầm dây cờ, bà Đàm Thị Loan nâng góc cờ. Cứ mỗi nhịp nhạc vang lên, dải dây cờ lại được kéo nhẹ nhàng, đều đặn theo từng giai điệu. Đúng lúc câu hát cuối cùng của bài Quốc ca kết thúc, lá cờ đỏ sao vàng vừa đặn chạm đỉnh cột cờ và tung bay phấp phới trên bầu trời Ba Đình lộng lẫy. Cả Quảng trường vỡ òa trong tiếng hò reo, vỗ tay và những lời thề độc lập.
