NHỮNG NGƯỜI PHỤ NỮ LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA Ở NAM KỲ NGÀY 23/11/1940 (1)

2. Bà Nguyễn Thị Thập (1908-1996) tham gia Ban Chấp Hành khởi nghĩa Nam Kỳ tại Mỹ Tho, chỉ đạo cánh quân đánh đồn Tam Hiệp tại xã Long Hưng (Tiền Giang).

Bà được phân công trong Ban chỉ huy khởi nghĩa, theo dõi chỉ đạo cánh quân đánh đồn Tam Hiệp. Ngay trong đêm, cánh quân đánh đồn Tam Hiệp xuất phát, trống mõ nổi lên đều khắp, đến 12 giờ trưa thì lực lượng khởi nghĩa đã hạ xong các đồn Tam Hiệp, Thạnh Phú, Chợ Giữa, Phước Thạnh, Cầu Đúc. Ủy ban khởi nghĩa cử Chính quyền cách mạng và cử Tòa án nhân dân, đồng thời chỉ định một đại đội du kích đi theo ủng hộ đồng bào đến kho thóc của một số nhà giàu chở thóc đi xay giã để cung cấp cho quân khởi nghĩa và phát chẩn cho đồng bào nghèo.

3. Bà Hà Thị Lan (1909-1992) Tỉnh ủy viên Vĩnh Long, Bí thư Huyện ủy Vũng Liêm, chỉ huy khởi nghĩa Nam Kỳ tại Vũng Liêm.

Bà Hà Thị Lan hay còn gọi là Nguyễn Thị Hồng đã trực tiếp chỉ huy 50 chiến sĩ xung kích và 300 dân làng tiến đánh quận Vũng Liêm. Kết thúc trận đánh, ta thu toàn bộ súng đạn, lập Chính quyền cách mạng và Tòa án cách mạng.

4. Bà Ngô Thị Huệ (sinh năm 1919)- Phó Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long, chỉ huy khởi nghĩa Nam Kỳ tại Vĩnh Long.

Kế hoạch chung của tỉnh Vĩnh Long là sẽ tiến hành khởi nghĩa ở quận Châu Thành và thị xã Vĩnh Long và Bà Ngô Thị Huệ đã được giao nhiệm vụ lãnh đạo cuộc khởi nghĩa. Tuy nhiên, kế hoạch khởi nghĩa tại thị xã bị bại lộ, địch đề phòng nghiêm ngặt nên Bà đã kịp thời chuyển hướng chiến thuật, điều nghĩa quân quay lại phía sau đánh chiếm các đồn bót lẻ và tuyên truyền vũ trang bao vây thị xã. Bà đã dẫn đầu một đội nghĩa quân đánh vào thị trấn Long Hồ, sau đó rút về Rừng Dơi.

Cuộc khởi nghĩa không đạt được thắng lợi như mong muốn nhưng khởi nghĩa Nam Kỳ là một tấm gương sáng chói về tinh thần kiên cường bất khuất của nhân dân Việt Nam. Qua trận thử lửa này, quần chúng càng gắn bó với Đảng, càng tôi luyện chí khí cách mạng, củng cố nhận thức: Con đường sống duy nhất của dân tộc là phải dùng bạo lực cách mạng đập tan bạo lực phản cách mạng của bọn đế quốc và phong kiến, giành lại độc lập tự do. Cũng từ cuộc khởi nghĩa này, hàng trăm cán bộ phụ nữ qua đấu tranh rèn luyện đã được cử vào các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền tỉnh, huyện, xã và từng bước khẳng định vai trò của phụ nữ trong công cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.