Những người phụ nữ thời lửa đạn
Những người phụ nữ thời lửa đạn
Những người phụ nữ thời lửa đạn Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News Thứ Sáu, ngày 21/03/2025 - 01:12 Chiến tranh đã lùi xa nửa thế kỷ, nhưng với tôi, cuộc đời của những người phụ nữ tôi đã gặp trong thời chiến vẫn để lại những dấu ấn sâu đậm trong những năm tháng làm phóng viên chiến trường. 1. Lâu nay, bức ảnh về người nữ du kích Gio Linh - liệt sĩ Thu Hồng đã rất quen thuộc với bạn đọc. Đấy là hình ảnh đẹp về một người con gái đã ngã xuống trên mảnh đất quê hương mình trong cuộc chiến đấu vì độc lập tự do. Đấy cũng là một trong những bức ảnh đầu tiên tôi chụp khi vào mặt trận Quảng Trị đầu năm 1972. Những di vật của Thu Hồng để lại còn có cuốn nhật ký với những trang viết cho thấy suy nghĩ, tâm tư của chị đến sát ngày hy sinh. Mùa Xuân năm 2024, trong chuyến trở lại chiến trường xưa sau hơn nửa thế kỷ, tôi mới có dịp cầm lại cuốn nhật ký ấy. Đó là một câu chuyện rất đặc biệt đối với tôi. Khi chúng tôi đến nghĩa trang Dốc Miếu thăm mộ Thu Hồng, những cán bộ, chiến sĩ trong đội du kích Gio Mỹ, các đồng đội của chị đã có mặt. Bên mộ liệt sĩ Thu Hồng, cùng với những người thân và đồng đội của chị năm xưa, tôi đã đọc bài thơ “Tuổi hai mươi” viết về chị: “Em gửi lại tuổi hai mươi trên cát/ Cát trắng tinh khôi tự bao đời/ Mãi tươi trẻ đón từng cơn gió nhẹ/ Chạy lao xao như sóng khắp chân đồi”.Những người phụ nữ thời lửa đạn Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News Thứ Sáu, ngày 21/03/2025 - 01:12 Chiến tranh đã lùi xa nửa thế kỷ, nhưng với tôi, cuộc đời của những người phụ nữ tôi đã gặp trong thời chiến vẫn để lại những dấu ấn sâu đậm trong những năm tháng làm phóng viên chiến trường. 1. Lâu nay, bức ảnh về người nữ du kích Gio Linh - liệt sĩ Thu Hồng đã rất quen thuộc với bạn đọc. Đấy là hình ảnh đẹp về một người con gái đã ngã xuống trên mảnh đất quê hương mình trong cuộc chiến đấu vì độc lập tự do. Đấy cũng là một trong những bức ảnh đầu tiên tôi chụp khi vào mặt trận Quảng Trị đầu năm 1972. Những di vật của Thu Hồng để lại còn có cuốn nhật ký với những trang viết cho thấy suy nghĩ, tâm tư của chị đến sát ngày hy sinh. Mùa Xuân năm 2024, trong chuyến trở lại chiến trường xưa sau hơn nửa thế kỷ, tôi mới có dịp cầm lại cuốn nhật ký ấy. Đó là một câu chuyện rất đặc biệt đối với tôi. Khi chúng tôi đến nghĩa trang Dốc Miếu thăm mộ Thu Hồng, những cán bộ, chiến sĩ trong đội du kích Gio Mỹ, các đồng đội của chị đã có mặt. Bên mộ liệt sĩ Thu Hồng, cùng với những người thân và đồng đội của chị năm xưa, tôi đã đọc bài thơ “Tuổi hai mươi” viết về chị: “Em gửi lại tuổi hai mươi trên cát/ Cát trắng tinh khôi tự bao đời/ Mãi tươi trẻ đón từng cơn gió nhẹ/ Chạy lao xao như sóng khắp chân đồi”. Chân dung liệt sĩ Thu Hồng, du kích xã Gio Mỹ, Gio Linh, Quảng Trị; hy sinh ngày 31/3/1972. Ảnh do nhà báo Trần Mai Hưởng - phóng viên TTXGP chụp trước khi chị hy sinh. Chân dung liệt sĩ Thu Hồng, du kích xã Gio Mỹ, Gio Linh, Quảng Trị; hy sinh ngày 31/3/1972. Ảnh do nhà báo Trần Mai Hưởng - phóng viên TTXGP chụp trước khi chị hy sinh. Trong cuộc gặp, tôi khá bất ngờ khi anh Nguyễn An Trung, em ruột liệt sĩ Thu Hồng, một cán bộ cao cấp trong ngành Công an, đưa ra hai cuốn số nhỏ và giới thiệu với mọi người: - Đây là nhật ký của chị Thu Hồng. Sau khi chị hy sinh, các đồng đội của chị trong đội du kích Gio Mỹ đã trao cuốn nhật ký này cho nhà báo Trần Mai Hưởng, phóng viên Thông tấn xã Giải phóng, khi ấy đi chiến dịch qua đây, để chuyển cho ba má tôi. Anh Hưởng đã có lần nói về hai cuốn nhật ký này, nhưng do thất lạc, nay gia đình mới tìm lại được. Trong khi Nguyễn An Trung kính cẩn đặt hai cuốn nhật ký lên mộ liệt sĩ Thu Hồng, tôi nhớ lại mọi chuyện. Lần ấy, trong những ngày đầu chiến dịch, tôi hành quân qua Gio Mỹ, rất bàng hoàng nghe tin Thu Hồng hy sinh trong trận đánh ở cầu Bến Ngự. Xã đội trưởng Nguyễn Văn Em khi đó đã trao hai cuốn nhật ký ấy cho tôi, nhờ tôi chuyển đến gia đình của Thu Hồng. Về Vĩnh Linh, tôi đã nhờ các anh ở Khu ủy Vĩnh Linh chuyển cuốn nhật ký ấy cho ba má của Thu Hồng là bác Nguyễn Văn Thư, Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Dân vận tỉnh Quảng Trị và bác Nguyễn Thị Toàn, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ giải phóng tỉnh Quảng Trị. Sau này, khi có dịp gặp và hỏi chuyện thì chị Thu Lan, em liệt sĩ Thu Hồng, nói là gia đình không tìm thấy cuốn nhật ký đó. Rất may là gần đây, khi tìm lại những đồ đạc, tài liệu của gia đình lưu gửi ở nhiều nơi trong những năm chiến tranh, anh Nguyễn An Trung mới tìm thấy cuốn nhật ký ấy. Tôi đã đọc những trang nhật ký được ghi từ khi Thu Hồng rời Trường học sinh miền Nam ở Đông Triều trở về tham gia công tác, chiến đấu tại quê hương Quảng Trị. Chị viết về những giây phút bên ba mẹ sau những năm xa cách và quyết tâm rèn luyện, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ: “Suốt ngày hôm nay được sống bên cạnh ba má, được ba má tâm sự và bày vẽ bao nhiêu chuyện sinh hoạt trong cuộc sống. Sao mà tình thương của ba má đối với mình có cái gì thiêng liêng và cao cả vô cùng. Suốt một buổi sáng ba má và mình đều soạn ba lô. Mình nhìn 3 cái mũ giải phóng và 3 cái thắt lưng… Thật là đáng tự hào! Trong lúc này, nhiệm vụ thiêng liêng và cao cả nhất mà Tổ quốc gọi chúng ta là tất cả trẻ già, những người con yêu Tổ quốc hãy đứng lên cầm súng đánh Mỹ cứu nước…” (…) “Có thể nói đêm nay một niềm vui... Con đã khóc rất nhiều khi má nằm tâm sự với con. Trong lòng mình dậy lên một tình thương mãnh liệt. Thương ba má và 3 đứa em yêu quý của mình… Ba má kính yêu ơi. Con nguyện theo lời ba má, đem hết nghị lực của mình trong công tác... Con nguyện nốt gót theo truyền thống gia đình và những người thân đã mất, quyết chiến đấu đến hơi thở cuối cùng…”. Về tình cảm riêng tư còn nhiều e ấp với một người lính, Thu Hồng viết: “Sao mà mình mong và nhớ anh đến thế. Thật là mối tình đầu có gì rất đẹp và bí ẩn bên trong. Từ hôm xa nhau đến giờ, không lúc nào hình ảnh anh mờ đi trong tâm trí mình…”. Giữa những trang nhật ký, Thu Hồng ghi câu thơ của nhà thơ Nam Hà mà ngày ấy, thế hệ chúng tôi đều thuộc: “Đất nước của những người con gái con trai/ Đẹp như hoa hồng cứng hơn sắt thép/ Xa nhau không hề rơi nước mắt/ Nước mắt để dành cho ngày gặp mặt…”.
