Những người sống sót mang theo chấn thương tâm lý suốt phần đời còn lại

Tiếng gió chiều hun hút thổi qua khoảng sân gạch rêu phong của căn nhà cấp bốn ven chân núi. Ông Hoàng Văn Mai, mắt đăm đắm nhìn ra khoảng không xám xịt trước mặt, bàn tay gầy giuộc miết nhẹ lên tấm ảnh trắng đen đã ố màu. Bức ảnh chụp người đồng đội cũ năm 1979—ngày mà tiếng súng nơi biên giới phía Bắc đã khép lại tuổi trẻ của biết bao người, và cũng là ngày ông để lại một phần xương máu cùng toàn bộ sự bình yên của cuộc đời mình ở nơi cõi bắc.

Sức ép từ quả đạn pháo năm ấy không chỉ để lại những mảnh kim loại găm sâu trong da thịt, mà còn tạc vào tâm trí ông một vết thương chẳng bao giờ lành. Đêm nào cũng vậy, khi bóng tối bao trùm lấy xóm làng thanh bình, chiến trường năm 1979 lại dội về trong những cơn ác mộng. Tiếng gầm thét của đại bác, mùi thuốc súng nồng nặc và bóng dáng đồng đội ngã xuống giữa làn sương mù giá lạnh cứ chập chờn, bóp nghẹt lồng ngực. Có những đêm, ông Mai giật mình tỉnh dậy, mồ hôi ướt đầm đìa, hai tay vô thức quơ tìm chiếc mũ cối hay chiếc xẻng bộ binh như thể tiếng còi lệnh động viên vẫn đang vang lên bên tai.

Chiến tranh đã lùi xa hàng thập kỷ, nhưng đối với cựu chiến binh Hoàng Văn Mai, nó chưa bao giờ kết thúc. Ông vẫn sống, vẫn đi lại trên mảnh đất quê hương, nhưng một nửa hồn ông đã vĩnh viễn kẹt lại ở dải đất biên cương mờ sương năm ấy. Vết sẹo trên thân thể theo thời gian có thể liền da, nhưng nỗi đau vô hình trong tâm khảm thì vẫn nhói lên theo từng nhịp đập, như một chứng nhân lặng lẽ cho những hy sinh thầm lặng của một thời hoa lửa.