NHỮNG NGƯỜI THANH NIÊN XUNG PHONG TRÊN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN
Nguyễn Thu Thủy

NHỮNG NGƯỜI THANH NIÊN XUNG PHONG TRÊN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Năm 1959, tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn được mở để đưa người và vật chất từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Ngày 19/5/1959, Đoàn 559 được thành lập; từ đó, con đường Trường Sơn ngày càng được mở rộng qua núi rừng hiểm trở, trở thành tuyến vận tải chiến lược đặc biệt quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trên con đường ấy có những người lính Trường Sơn, những dân công hỏa tuyến, công nhân giao thông và đặc biệt là những thanh niên xung phong – phần lớn còn rất trẻ. Họ đến Trường Sơn với những nhiệm vụ tưởng như rất giản dị: mở đường, san lấp hố bom, sửa cầu, bảo đảm giao thông, vận chuyển hàng hóa và giữ cho những đoàn xe có thể tiếp tục đi về phía Nam. Nhưng trong chiến tranh, không có công việc nào thực sự giản dị.
Ngày ấy, Trường Sơn là những dãy núi nối tiếp nhau, rừng già, suối sâu, đèo dốc và những trọng điểm thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá. Nhiều tuyến đường phải mở xuyên qua những nơi hiểm trở, trong khi bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào. Những thanh niên xung phong vừa làm đường, vừa phải đối mặt với nguy hiểm để giữ cho tuyến chi viện không bị đứt. (baochinhphu.vn)
Có những ngày, con đường vừa được san xong thì bom lại đánh sập. Hố bom vừa lấp, một hố bom khác lại xuất hiện. Cầu vừa sửa, máy bay lại đến. Nhưng sau mỗi trận bom, những người thanh niên ấy lại trở về vị trí của mình. Người cuốc đất, người gánh đá, người san đường, người điều tiết xe qua những đoạn đường nguy hiểm. Họ hiểu rằng phía trước còn có những đoàn xe đang chờ, còn những người lính ở chiến trường đang cần từng viên đạn, từng hạt gạo, từng can xăng.
Trên tuyến Trường Sơn có những địa danh trở thành ký ức không thể quên như Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn, Phà Long Đại, Cổng Trời, Pha Đin, Lũng Lô... Đó là những nơi ghi dấu sự khốc liệt của cuộc chiến và sự hy sinh của nhiều thế hệ thanh niên xung phong, bộ đội và dân công. (baochinhphu.vn)
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Những người thanh niên năm ấy phần lớn còn rất trẻ. Có người vừa rời ghế nhà trường, có người vừa rời quê hương, mang theo trong ba lô những vật dụng ít ỏi và một niềm tin rằng mình đang góp sức cho đất nước. Họ không biết con đường phía trước sẽ dài bao nhiêu, cũng không biết mình có thể trở về hay không.
Điều họ biết là con đường phải được giữ thông.
Bởi phía sau mỗi con đường là những đoàn xe. Phía sau những đoàn xe là người lính ngoài mặt trận. Và phía sau tất cả là hậu phương đang hướng về miền Nam.
Trong suốt những năm chiến tranh, hệ thống đường Trường Sơn ngày càng phát triển với hàng chục nghìn kilômét đường và nhiều lực lượng cùng tham gia xây dựng, bảo vệ, vận hành tuyến chi viện chiến lược. Đến năm 1971, lực lượng trên tuyến Trường Sơn có khoảng 20.000 thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến. (baochinhphu.vn)
Có lẽ điều xúc động nhất khi nhìn lại những người thanh niên xung phong Trường Sơn không phải là những con số, mà là hình ảnh những con người rất trẻ đã sống giữa bom đạn để giữ cho một con đường không bao giờ bị tắt.
Họ đã đi qua Trường Sơn bằng đôi chân, bằng sức người và bằng tuổi thanh xuân của mình.
Có người trở về.
Có người mãi mãi nằm lại giữa đại ngàn.
Nhưng con đường họ từng mở, từng sửa chữa và từng bảo vệ đã góp phần nối liền hậu phương với tiền tuyến, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Hôm nay, Trường Sơn đã xanh trở lại. Những con đường năm xưa đã trở thành những tuyến giao thông của cuộc sống. Người trẻ có thể đi qua những cung đường ấy mà không còn phải nghe tiếng máy bay, tiếng bom rơi.
Nhưng dưới mỗi con đường bình yên ấy là ký ức về một thế hệ đã từng “mở đường mà tiến, đánh địch mà đi”. (baochinhphu.vn)

Và nếu có một điều cần nhớ về những thanh niên xung phong Trường Sơn, thì đó là: họ đã đem những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ đặt lên những cung đường đầy bom đạn, để con đường vào Nam không bị ngăn lại và để những chuyến hàng, những người lính tiếp tục đi về phía trước.
Trường Sơn ngày ấy là con đường của chiến tranh. Nhưng cũng là con đường được viết nên bằng tuổi trẻ, mồ hôi và sự hy sinh của cả một thế hệ.



