Những nhịp cầu trên sông Đà

NHỮNG NHỊP CẦU TRÊN DÒNG SÔNG ĐÀ

Bài viết về nhân chứng lịch sử Phạm Văn Bân – cựu chiến binh huyện Thanh Thủy, Phú Thọ

Ở tuổi gần 100, mái tóc đã bạc trắng theo năm tháng, nhưng mỗi lần nhắc về bến phà Đồng Luận, ánh mắt cụ Phạm Văn Bân lại ánh lên những ký ức không thể nào quên. Với cụ, dòng sông Đà không chỉ là nơi gắn bó suốt tuổi thơ mà còn là chứng nhân của một thời “hoa lửa” đầy gian khổ nhưng vô cùng hào hùng.

Sinh ra và lớn lên tại huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, cụ Bân sớm được hun đúc tinh thần yêu nước từ truyền thống cách mạng của quê hương. Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, người thanh niên năm ấy đã tình nguyện lên đường nhập ngũ, tham gia lực lượng công binh hỏa tuyến.

Những năm tháng ấy, Thanh Thủy là tuyến giao thông quan trọng vận chuyển lương thực, vũ khí chi viện cho miền Nam. Bến phà Đồng Luận trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của máy bay Mỹ. Bom đạn trút xuống ngày đêm, mặt đất rung chuyển, khói lửa phủ kín cả một vùng sông nước.

Nhớ lại quãng thời gian ấy, cụ Bân chậm rãi kể:

“Ngày ấy, tiếng bom nổ chát chúa cả ngày lẫn đêm. Cứ sau mỗi đợt bom, chúng tôi lại cùng nhân dân địa phương lao ra san lấp hố bom, bắc cầu phao để xe kịp qua phà trước khi trời sáng.”

Có những đêm, dòng sông đỏ rực bởi ánh lửa bom. Nhưng giữa khói lửa chiến tranh, ý chí giữ vững “mạch máu giao thông” chưa bao giờ bị khuất phục. Những người lính công binh, những dân quân và người dân địa phương vẫn kiên cường bám trụ, quyết không để tuyến đường bị gián đoạn.

Điều khiến cụ Bân xúc động nhất sau ngần ấy năm không chỉ là bom đạn, mà còn là tình quân dân sâu nặng. Người dân Thanh Thủy khi ấy sẵn sàng tháo cả cánh cửa, mái nhà để lót đường cho xe qua vùng lầy lội. Những người mẹ, người chị chắt chiu từng bát gạo, từng tấm áo gửi cho bộ đội nơi tuyến lửa.

Trong ký ức của người lính già, đó là những năm tháng khó khăn nhưng đẹp nhất của tình người.

Chiến tranh kết thúc, cụ Bân trở về quê hương với những vết thương còn in dấu trên cơ thể. Thế nhưng, người lính năm xưa vẫn tiếp tục góp sức xây dựng quê hương, tham gia các phong trào địa phương, chung tay dựng xây nông thôn mới.

Ngày nay, bến phà Đồng Luận năm xưa đã được thay bằng những cây cầu kiên cố. Dòng sông Đà vẫn chảy hiền hòa giữa cuộc sống thanh bình. Nhưng với cụ Phạm Văn Bân, ký ức về một thời đạn lửa sẽ mãi không phai.

Đó không chỉ là ký ức của riêng một người lính, mà còn là câu chuyện về lòng yêu nước, về sự hy sinh thầm lặng của cả một thế hệ đã sống và chiến đấu vì độc lập dân tộc.

Và những “nhịp cầu” năm ấy — được dựng lên giữa bom rơi lửa đạn — vẫn đang nối dài đến hôm nay bằng niềm tự hào và lòng biết ơn của thế hệ trẻ.