NHỮNG NỐT TRẦM TRÊN CUNG ĐƯỜNG LỬA

Trong chiến dịch Tết Mậu Thân, đơn vị của ông An bị kẹt lại giữa một vùng hỏa lực dày đặc của địch. Suốt ba ngày đêm, cả tiểu đội phải chia nhau từng ngụm nước đọng dưới hầm. Là một Đảng viên, ông An được giao nhiệm vụ giữ vững tinh thần cho các chiến sĩ trẻ vốn lần đầu nếm mùi bom tọa độ.

Đêm đó, dưới ánh sáng leo lét của chiếc đèn pin gần cạn pin, ông lấy tấm thẻ Đảng được gói kỹ trong nhiều lớp nilon ra kiểm tra. Một người lính trẻ hỏi: "Bác An ơi, nếu hầm sập, bác có sợ mất thẻ Đảng không?". Ông cười hiền hậu, vỗ vai cậu lính: "Thẻ Đảng là ở trong này (ông chỉ tay vào ngực trái), còn tấm giấy này bác giữ để ngày hòa bình mang về cho con cháu biết ông nó đã đi qua rừng sâu thế nào thôi". Câu nói giản dị ấy đã xua tan nỗi sợ hãi, giúp cả tổ bám trụ kiên cường cho đến khi vòng vây được phá bỏ.

Trên đường hành quân vào Nam Bộ, đơn vị của ông An kiệt sức vì thiếu muối và sốt rét. Khi dừng chân bên một con suối cạn, ông An – vốn có kinh nghiệm đi rừng từ những ngày đầu nhập ngũ 1959 – đã lặng lẽ đi hái rau tàu bay và vài loại lá rừng mà ông biết chắc là không độc.

Ông nhóm lửa bằng lá khô sao cho không có khói để tránh máy bay trinh sát. Bát canh rau rừng chỉ có chút mắm kem cô đặc, nhưng đó là "tiệc" lớn nhất của anh em năm ấy. Với tư cách là một người anh cả, ông nhường phần rau non nhất cho những đồng chí đang lên cơn sốt. Sự chăm sóc tỉ mỉ của người Đảng viên sinh năm 1935 này đã gắn kết những người lính từ khắp mọi miền quê thành một khối thống nhất.

Đây có lẽ là ký ức đau xót nhất mà ông An mang theo suốt đời. Có những ngày ở chiến khu, ông nhìn thấy những chiếc máy bay C-123 của đối phương bay thấp, phun ra những làn sương trắng xóa mà anh em lính trẻ lúc đó vẫn thường đùa là "Mưa nhân tạo để làm mát cho bộ đội".

Thấy sương đọng trên lá rừng, ông An còn dặn anh em hứng nước mưa đó để tắm giặt vì nghĩ đó là hiện tượng thiên nhiên. Ông không ngờ rằng, những giọt "sương trắng" dịu mát ấy lại chính là chất độc màu da cam – kẻ thù vô hình đang âm thầm tàn phá cơ thể ông. Dù cảm thấy mùi hắc lạ và sau đó là những cơn ngứa ngáy trên da, nhưng vì lý tưởng giải phóng miền Nam, ông vẫn nén cơn đau, tiếp tục chỉ huy anh em hành quân chiếm lĩnh trận địa.

Ngay sát thềm ngày toàn thắng, khi đơn vị đang áp sát cửa ngõ Sài Gòn, ông An ngồi tựa lưng vào gốc cây đa cũ, viết vội vài dòng về quê nhà cho người vợ đã mòn mỏi đợi chờ suốt từ năm 1959.

Ông viết: "Sắp hết giặc rồi bà ạ, tôi sắp được về cày ruộng cùng bà rồi...". Bức thư chưa kịp gửi thì lệnh tấn công vang lên. Ông gấp vội lá thư vào túi áo ngực, ngay bên trên tấm thẻ Đảng, rồi cùng đơn vị xông lên. Một mảnh đạn pháo đã găm vào bả vai ông ngay trong giờ phút lịch sử ấy, nhưng ông vẫn không rời trận địa cho đến khi lá cờ giải phóng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập.

17 năm quân ngũ của ông An không chỉ được đo bằng những tấm Huân, Huy chương, mà được đo bằng những lần nhường cơm xẻ áo, bằng những vết sẹo hóa học âm ỉ trong da thịt. Mỗi câu chuyện nhỏ trên đây là một minh chứng cho sự hy sinh thầm lặng của người Đảng viên lão thành Hoàng Văn An – người đã dành trọn cả thanh xuân để đổi lấy chữ Độc lập vẹn tròn cho dân tộc.