Những nụ cười nở hoa trong khói lửa của Đại đội 552

Nói đến những năm tháng chống Mỹ cứu nước, là nói đến những cơn mưa rừng Trường Sơn xối xả kéo dài lê thê hàng tháng trời, làm thối đất thối thịt. Là nói đến những trận sốt rét rừng ngấm sâu vào tận xương tủy, làm tóc rụng tơi tả, da dẻ xanh xao vàng vọt như tàu lá chuối khô. Nhưng đối với những chiến sĩ TNXP tuổi mười tám, đôi mươi thuộc Đại đội 552 chúng tôi ngày ấy đang làm nhiệm vụ tại Đường 20 Quyết Thắng, Quảng Bình, gian khổ, cái đói và cái chết không bao giờ làm suy giảm đi niềm tin sắt đá và tinh thần lạc quan, yêu đời. Tôi là Nguyễn Thị Mai, và đây là ký ức khắc cốt ghi tâm của tôi.

Năm ấy, mặt trận yêu cầu chi viện khẩn cấp. Nhiệm vụ chính của Đại đội 552 chúng tôi tại Đường 20 Quyết Thắng, Quảng Bình không chỉ là san lấp hố bom, mở đường mà còn phải trực tiếp gùi hàng, tải đạn, vận chuyển thương binh từ các chốt điểm tiền tiêu về trạm phẫu thuật phía sau. Cường độ làm việc vô cùng khủng khiếp. Có những ngày, máy bay địch rải thảm bom B52 từ sáng sớm đến tận đêm khuya, cả một vạt rừng già bị cạo trọc, đất đá cày xới nát tươm. Trong khói lửa mịt mù ấy, cơn sốt rét ác tính lại ập đến, nó là kẻ thù thầm lặng nhưng đáng sợ không kém gì bom đạn địch. Có những thời điểm, cả đại đội chỉ còn lác đác vài người đủ sức khỏe đứng vững để đi làm nhiệm vụ, số đông anh chị em còn lại nằm mê man, rét run cầm cập trong những chiếc võng bạt dột nát dưới giao thông hào ẩm ướt.

Thiếu thốn trăm bề, từ viên thuốc ký ninh chữa sốt rét đến từng hạt muối, lon gạo. Những giọt nước suối nấu bằng vỏ đồ hộp, những củ sắn lùi đắng chát, măng rừng luộc trở thành nguồn sống duy nhất duy trì thể lực cho chúng tôi. Tuy nhiên, kỳ diệu thay, cứ mỗi khi có tiếng còi báo động phòng không, hay tiếng kẻng báo hiệu có đoàn xe chở đạn sắp qua, có thương binh cần cáng gấp về tuyến sau, tất cả chúng tôi, kể cả những người đang sốt hầm hập, lại gồng mình vùng dậy. Chúng tôi cắn răng chịu đựng, khoác gùi, cầm cuốc, khiêng cáng chạy lao ra mặt trận như chưa từng biết đến ốm đau là gì. Sức mạnh nào đã vực chúng tôi dậy? Đó chính là ý chí quyết chiến quyết thắng, là trách nhiệm với miền Nam ruột thịt.

Trong cái ranh giới mong manh của sự sống và cái chết tận cùng ấy, tình đồng chí, tình anh em vô cùng thiêng liêng, cao cả. Mọi thứ đều được san sẻ cho nhau. Chiếc lược chải tóc được gò cẩn thận từ mảnh xác máy bay Mỹ bị bắn rơi được chuyền tay nhau dùng chung cho cả tiểu đội nữ; những bài thơ viết vội trên vỏ bao thuốc lá, trên giấy bọc thuốc súng được đọc thầm cho nhau nghe dưới ánh sáng leo lét của ngọn đèn dầu tự chế làm từ vỏ đạn pháo. Những nụ cười rạng rỡ, trong trẻo của các cô gái, chàng trai tuổi mười tám, đôi mươi vẫn nở hoa giữa đại ngàn khói lửa tại Đường 20 Quyết Thắng, Quảng Bình. Tiếng hát át tiếng bom, chúng tôi hát cho nhau nghe để xua đi sự tĩnh lặng đáng sợ của rừng đêm, để vơi đi nỗi nhớ nhà, nhớ mẹ.

Thế hệ thanh niên xung phong Đại đội 552 chúng tôi đã dâng hiến trọn vẹn những năm tháng thanh xuân rực rỡ và đẹp đẽ nhất của cuộc đời cho đất nước mà không một chút tính toán so đo, không đòi hỏi bất cứ sự đền đáp nào. Đó là niềm tự hào lớn lao nhất, là gia tài vô giá mà tôi mang theo trong suốt chặng đường đời. Những đồng đội đã ngã xuống tại Đường 20 Quyết Thắng, Quảng Bình sẽ mãi mãi tuổi hai mươi. Bằng câu chuyện này, tôi mong thế hệ trẻ hãy hiểu được cái giá của hòa bình, hãy trân trọng từng phút giây tự do hôm nay để học tập, rèn luyện, sống có ích và xây dựng quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp, phồn vinh.