những phẩm chất cao đẹp của vua Hàm Nghi
Vua Hàm Nghi (Nguyễn Phúc Minh) là một trong ba vị vua yêu nước thời kỳ Pháp thuộc, vị hoàng đế trẻ tuổi đã từ bỏ cung điện báu vật để chọn con đường gian khổ, đứng đầu phong trào Cần Vương kháng chiến chống Pháp. Cuộc đời ông tỏa sáng với những phẩm chất cao đẹp, kiên trung.
Vua Hàm Nghi (Nguyễn Phúc Minh) là một trong ba vị vua yêu nước thời kỳ Pháp thuộc, vị hoàng đế trẻ tuổi đã từ bỏ cung điện báu vật để chọn con đường gian khổ, đứng đầu phong trào Cần Vương kháng chiến chống Pháp. Cuộc đời ông tỏa sáng với những phẩm chất cao đẹp, kiên trung:
1. Lòng yêu nước nồng nàn và ý chí phản kháng kiên cường
Lên ngôi năm 13 tuổi trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp chèn ép nghiêm trọng, vua Hàm Nghi đã sớm bộc lộ tinh thần tự tôn dân tộc sâu sắc.
Quyết định lịch sử: Đêm 5/7/1885, sau cuộc phản công kinh thành Huế không thành, thay vì thỏa hiệp với giặc để giữ lại ngai vàng vàng son, vị vua trẻ đã quyết định cùng các đại thần phe chủ chiến (như Tôn Thất Thuyết) xuất bôn ra chiến khu Tân Sở (Quảng Trị).
Hiệu triệu giang sơn: Tại đây, ông phê chuẩn và hạ chiếu Cần Vương, kêu gọi sĩ phu, văn thân và nhân dân cả nước đứng lên giúp vua cứu nước. Hành động này thổi bùng lên ngọn lửa kháng chiến chống Pháp mạnh mẽ trên khắp cả nước cuối thế kỷ XIX.
2. Tinh thần đồng cam cộng khổ, không màng vinh hoa phú quý
Từ một hoàng đế sống trong cung vàng điện ngọc, vua Hàm Nghi đã chấp nhận một cuộc sống gian lao, khắc nghiệt nơi núi rừng Sơn Phòng (Hà Tĩnh, Quảng Bình).
Ông cùng nghĩa quân chịu cảnh "nếm mật nằm gai", đói rét, thiếu thốn lương thực, đạn dược và liên tục phải di chuyển địa bàn để né tránh các đợt càn quét hiểm độc của giặc.
Sự kiên trì và chịu đựng gian khổ của vị vua trẻ tuổi là điểm tựa tinh thần vững chắc, cổ vũ lòng trung thành và ý chí chiến đấu của toàn thể nghĩa quân Cần Vương.
3. Khí tiết trung liệt, hiên ngang trước bạo lực và dụ dỗ
Phẩm chất "Uy vũ bất năng khuất" (uy vũ không thể khuất phục) của vua Hàm Nghi thể hiện rõ nhất khi ông bị phản thần Trương Quang Ngọc phản bội và bị quân Pháp bắt giữ vào tháng 11/1888:
Khẳng định tư cách: Khi bị bắt, người Pháp đưa các cựu thần đến nhận mặt, ông kiên quyết phủ nhận thân phận hoàng đế của mình để bảo toàn thể diện cho quốc gia, không muốn kẻ thù lấy danh nghĩa nhà vua để ép nghĩa quân bãi binh.
Cự tuyệt mua chuộc: Thực dân Pháp dùng mọi biện pháp từ dụ dỗ, hứa hẹn phục vị cho đến đe dọa, nhưng vị vua trẻ tuổi vẫn giữ thái độ lạnh lùng, bất hợp tác, kiên quyết giữ vững khí tiết của một người con yêu nước.
4. Tâm hồn thanh cao, giữ trọn lòng son dẫu nơi viễn xứ
Không khuất phục được ông, thực dân Pháp đã lưu đày vua Hàm Nghi sang Algérie (Bắc Phi) vào đầu năm 1889.
Giữ gìn bản sắc: Suốt hơn 50 năm sống nơi đất khách quê người, ông luôn mặc trang phục truyền thống của người Việt (áo tấc, búi tóc, đi guốc mộc) như một lời khẳng định thầm lặng về chủ quyền và lòng thủy chung với Tổ quốc.
Gửi gắm qua nghệ thuật: Ông tìm đến hội họa, điêu khắc dưới nghệ danh Tử Xuân. Các tác phẩm của ông thường ẩn chứa nỗi hoài niệm khôn nguôi về quê hương và nỗi đau của một cánh chim lạc xứ.
Tóm lại, vua Hàm Nghi là biểu tượng tuyệt đẹp cho "Khí tiết hoàng tộc - Tấm lòng ái quốc - Thà làm dân mất nước hơn làm vua bù nhìn". Cuộc đời bi tráng của ông mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam về tinh thần bất khuất trước ngoại bang.
