Những tháng ngày bám trụ giữa lòng địch

Những tháng ngày bám trụ giữa lòng địch

(Theo lời kể của bác Cựu chiến binh Tống Đức Hạnh, thôn 1 Thống Nhất)

" Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân năm 1968 là cuộc chiến đấu đầy căng go và ác liệt, cuộc chiến không cân sức ngay trong lòng địch. Lực lượng đối phương mở nhiều đợt phản công quy mô lớn với mục tiêu đẩy lực lượng ta ra khỏi nội thành và vùng ven. Những cuộc càn quét, đánh phá diễn ra liên tục, khiến cuộc chiến ngày càng khốc liệt.

Đơn vị chúng tôi tham gia nhiều trận đánh trong chiến dịch. Nhiều đồng chí đã hy sinh ngay trên khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, nhiều đồng chí khác bị thương và còn mắc kẹt trong nội thành. Trong khi đó, nhiệm vụ của đơn vị là hoạt động tại nhiều mục tiêu trọng yếu ở Sài Gòn như Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Đài Phát thanh, Bộ Tổng Tham mưu, sân bay, trạm ra-đa Phú Lâm... Vì vậy, chúng tôi quyết tâm bám trụ vùng ven để giữ lực lượng, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ được giao.

Để tồn tại và hoạt động bí mật giữa vòng vây, anh em phân tán thành các tổ nhỏ, bám sát địa bàn. Khi ấy, hầm bí mật trở thành nơi che chở, là điểm tựa để duy trì liên lạc và bảo đảm an toàn.

Nói đến hầm bí mật, có lẽ không nhiều người biết hết những gian nan phía sau. Mỗi căn hầm đều được đào trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Làm sao để tuyệt đối kín đáo, không bị phát hiện, thuận lợi quan sát, giữ được liên lạc với bên ngoài và có đường thoát khi cần thiết là cả một quá trình tính toán, tích lũy kinh nghiệm.

Cuộc sống dưới hầm vô cùng thiếu thốn. Ăn uống, nghỉ ngơi, sinh hoạt đều diễn ra trong không gian chật hẹp, ẩm thấp. Bệnh tật cũng từ đó phát sinh. Vì hầm thường nằm gần khu dân cư nên trên mặt đất phải giữ nguyên hiện trạng. Chỉ một cục đất mới, một ngọn cỏ bị gãy hay vài chiếc lá xáo trộn cũng có thể khiến đối phương nghi ngờ và tổ chức tìm kiếm.

Điều khiến anh em lo ngại nhất là những con chó nghiệp vụ. Chúng đánh hơi rất giỏi. Chỉ cần phát hiện lỗ thông hơi hoặc mùi lạ là khu vực ấy lập tức bị kiểm tra kỹ lưỡng. Có những căn hầm bị phát hiện chỉ vì một sơ suất rất nhỏ, để lại những mất mát không thể nào quên.

Nhiều năm sau, tôi mới có dịp kể lại một kinh nghiệm mà ngày ấy chỉ được phổ biến trong nội bộ và luôn được giữ kín. Lỗ thông hơi là nơi bảo đảm sự sống cho người ở dưới hầm, nhưng cũng là điểm dễ bị phát hiện nhất. Trong điều kiện thiếu thốn, chúng tôi đã sử dụng một lớp tiêu bột thật mịn rắc quanh miệng lỗ thông hơi. Lớp tiêu hòa lẫn với màu đất tự nhiên, đồng thời làm giảm khả năng đánh hơi của chó nghiệp vụ. Đó là một kinh nghiệm nhỏ, được đúc kết từ thực tế trong những năm tháng đầy gian khó.

Những người lính tuổi mười tám, đôi mươi khi ấy không chỉ đối mặt với hiểm nguy của chiến tranh mà còn phải vượt qua nỗi sợ hãi, sự cô lập và những thử thách khắc nghiệt của cuộc sống dưới lòng đất. Trong bóng tối của những căn hầm bí mật, chúng tôi động viên nhau giữ vững ý chí, tin tưởng vào ngày đất nước được hòa bình.

Đến hôm nay, khi nhớ lại quãng thời gian ấy, điều còn đọng lại sâu sắc nhất trong tôi không chỉ là những căn hầm bí mật hay những ngày tháng sống giữa vòng vây, mà còn là tình đồng chí, tình quân dân và sự đùm bọc của bà con địa phương. Chính những con người bình dị ấy đã góp phần giúp chúng tôi vượt qua những năm tháng gian nan nhất.

Tôi luôn biết ơn các má, các cô, các bác, anh chị em ở huyện Đức Hòa (Long An), quận Bình Chánh (Sài Gòn) cùng toàn thể cán bộ, chiến sĩ Đoàn 10, D269, SK23 thuộc Mặt trận Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định đã cưu mang, giúp đỡ để chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ trong những ngày tháng khó khăn ấy..."