NHỮNG TỜ GIẤY CŨ VÀ MỘT QUÃNG ĐỜI KHÔNG THỂ XÓA: HÀNH TRÌNH TÌM LẠI DẤU VẾT KÝ ỨC CỦA CỰU THANH NIÊN XUNG PHONG TRƯƠNG VĂN LỢI, TỈNH KHÁNH HÒA

Trong cuộc đời mênh mang của mỗi con người, có những vật dụng tưởng chừng như vô cùng nhỏ bé, mỏng manh nhưng lại gánh vác và mang theo cả một quãng đời thanh xuân rực lửa. Đối với ông Trương Văn Lợi, sinh năm 1958, hiện đang sinh sống an yên tại thôn Tân Hiệp, xã Anh Dũng, tỉnh Khánh Hòa, thứ kỷ vật thiêng liêng ấy chính là những tờ giấy cũ ghi nhận một thời xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước. Ngày còn tham gia lực lượng Thanh niên xung phong, cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ nơi tuyến đầu gian khổ, ông từng sở hữu những tờ giấy chứng nhận vô cùng quý giá, ghi dấu lại quãng thời gian 03 năm công tác đầy gian lao nhưng rất đỗi tự hào của mình. Thế nhưng, những năm tháng dài đằng đẵng của thời gian cùng bao biến động của cuộc sống đời thường đã khiến những vật chứng bằng giấy mực ấy dần dần biến mất một cách xót xa. Chậm rãi lần giở từng nếp gấp của hoài niệm, ông Lợi bộc bạch bằng một giọng trầm lắng, mang đậm màu sắc lịch sử: “Giấy A4 hồi xưa nó đâu giống giấy A4 bây giờ. Nó vừa mỏng vừa nhỏ hơn giấy học trò nữa”. Lời chia sẻ mộc mạc ấy gợi lại cả một thời kỳ đất nước còn vô vàn khó khăn, đến cả từng tờ giấy ghi nhận công lao cũng mỏng dính, giản dị như chính tâm hồn của những người thanh niên thời bấy giờ. Nhớ lại những ngày tháng hoàn thành nghĩa vụ trở về quê nhà, ông đã cẩn thận cất giữ toàn bộ số giấy tờ công tác suốt 03 năm thanh niên xung phong ấy vào trong một chiếc tủ gỗ mà gia đình thường gọi bằng cái tên thân thương là chiếc tủ “táp-ly”. Nào ngờ, sự khắc nghiệt của thời gian và thời tiết miền Trung đã tàn phá tất cả. Loài mối mọt gặm nhấm xông vào chiếc tủ gỗ cũ kỹ, và rồi những tờ giấy chứng nhận mỏng manh, quý giá của ông cũng bị ăn theo. Đến ngày ông mở tủ lấy ra thì toàn bộ giấy tờ đã bị mối mục ăn nát vụn, không còn nguyên vẹn hình hình dáng dáng.

Chiến tranh khép lại, những người trẻ tuổi năm nào hoàn thành sứ mệnh với Tổ quốc trở về hòa nhập với cuộc sống đời thường dịu mát nhưng cũng ngập tràn gánh nặng. Bão giáp công việc, gánh nặng gia đình và những năm tháng bôn ba mưu sinh cơm áo gạo tiền đã khiến ký ức về một thời hoa lửa dần dần bị nén chặt, cất gọn vào một góc sâu thẳm trong tâm khảm mỗi người. Nhưng rồi, khi thời gian lùi xa, có những lúc chính những tờ giấy cũ đã bị mối mọt ăn nát ấy lại trở thành thứ vô cùng cần thiết để chứng minh cho một phần quá khứ anh hùng của cá nhân. Ông Lợi đã từng kiên trì trình bày, giãi bày với các cấp cán bộ về tất cả những gì bản thân mình đã trực tiếp trải qua trong suốt 03 năm thanh niên xung phong gian khổ. Đã có những lần cán bộ của tỉnh Khánh Hòa trực tiếp xuống tận địa phương làm việc, ghi nhận ý kiến, đối soát thông tin và lập biên bản xác minh. Tuy nhiên, đối với một người lính đã trải qua hàng chục năm bãi bể nương dâu, việc tìm lại dấu vết chứng cứ của một thời tuổi trẻ đã chìm sâu vào quá khứ không phải lúc nào cũng dễ dàng hay thuận lợi. Khi giấy tờ đã tan thành mây khói, những gì còn lại đối với ông đôi khi chỉ là ký ức vẹn nguyên trong trí não, là lời kể xác nhận của những người đồng đội từng sống chết có nhau, là những địa danh cũ in dấu chân qua, là tên của người tiểu đội trưởng Lê Minh Thạnh khắc sâu trong lòng, và là những câu chuyện thực tế mà chỉ người trong cuộc mới có thể ghi nhớ rõ ràng từng chi tiết.

Chính vì những giá trị tinh thần thiêng liêng ấy, ông Trương Văn Lợi luôn khao khát và mong muốn những năm tháng thanh niên xung phong cống hiến của mình được các cấp chính quyền ghi nhận một cách đầy đủ và chính đáng. khao khát ấy hoàn toàn không phải vì để mưu cầu danh hiệu, cũng chẳng phải vì mong muốn nhận một phần quà hay chế độ vật chất đơn thuần, mà bởi vì đối với ông, đó chính là một phần tuổi trẻ phơi phới, là một phần cuộc đời không thể nào xóa mờ hay phủ nhận. Nhìn lại hành trình đã qua, trong tâm trí ông Lợi vẫn hiện lên mùng mịt những căn chòi lá dựng tạm giữa rừng sâu, những chiếc sạp tre gập gềnh làm chỗ ngả lưng sau giờ đào đường san hố bom, những bữa ăn thiếu thốn chỉ có bánh bột mì chấm muối ớt và những đêm dài xa nhà nhớ cha mẹ đến mức bật khóc nức nở. Ông vẫn luôn ghi nhớ sâu sắc hình bóng những người đồng đội cùng chung chiến tuyến, luôn nhớ về người tiểu đội trưởng kính yêu Lê Minh Thạnh, và nhớ những chuyến đi bộ vượt núi băng rừng rớm máu bàn chân. Những ký ức tuy không còn nằm trên những tờ giấy chứng nhận đã bị mối ăn, nhưng chúng lại tồn tại vĩnh cửu trong trí nhớ và trái tim của người đã từng đi qua dội bom.

Có lẽ, giá trị cao quý nhất của những câu chuyện thời hoa lửa chính là nằm ở đó: khi một tờ giấy cũ có thể bị mối mọt làm mất đi theo năm tháng, nhưng câu chuyện về sự cống hiến của cả một thế hệ thì tuyệt đối không nên và không bao giờ được phép mất đi. Bởi vì đằng sau mỗi một con người từng tham gia lực lượng Thanh niên xung phong là một trang sử nhỏ của dân tộc, được viết bằng chính tuổi trẻ phơi phới, bằng mồ hôi, nước mắt và bằng cả những năm tháng đẹp nhất mà họ đã sống và cống hiến. Và người cựu thanh niên xung phong Trương Văn Lợi tại thôn Tân Hiệp, xã Anh Dũng vẫn đang ngày ngày mang trong mình phần ký ức vô giá ấy – như một lời nhắc nhở thiêng liêng rằng những năm tháng đã qua cần phải được kể lại, để thế hệ trẻ hôm nay hiểu hơn, trân trọng hơn về những con người của một thời tuổi trẻ anh hùng. Sự kiên trì và cống hiến thầm lặng ấy cuối cùng đã nhận được sự công nhận xứng đáng từ Đảng và Nhà nước. Ngày 18/9/2013, ông Trương Văn Lợi đã vinh dự được Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao tặng Kỷ niệm chương Thanh niên xung phong. Tấm Kỷ niệm chương cao quý ấy không chỉ là sự bù đắp cho những tờ giấy chứng nhận bị mối mọt ăn hỏng năm xưa, mà còn là minh chứng bằng vàng khẳng định quãng đời thanh niên xung phong rực lửa của ông Lợi là một phần lịch sử vĩnh cửu, không bao giờ có thể xóa mờ.