NHỮNG TRANG GIẤY GIỮA TRẬN MƯA BOM
Bác cựu chiến binh Lương Quang Cảnh, sinh năm 1937, nhập ngũ năm 1959, xuất ngũ năm 1964, từng công tác với chức vụ Thượng sĩ, Văn thư, E919, Cục Không quân. Dù công việc của bác gắn nhiều với giấy tờ, hồ sơ, mệnh lệnh và công tác bảo đảm phía sau, nhưng những năm tháng trong quân đội đã giúp bác chứng kiến không ít thời khắc căng thẳng của chiến tranh.
Trong ký ức của bác, có một lần đơn vị bị đánh phá ác liệt mà mỗi khi nhắc lại, bác vẫn nhớ rõ tiếng bom rung chuyển mặt đất và hình ảnh những người đồng đội bình tĩnh bảo vệ tài liệu, bảo đảm thông tin cho đơn vị.
Giữa tiếng bom và những tập hồ sơ
Hôm ấy, từ sáng sớm, không khí tại đơn vị đã có nhiều dấu hiệu bất thường.
Các bộ phận khẩn trương thực hiện nhiệm vụ. Người kiểm tra phương tiện, người chuẩn bị trang bị, người rà soát các tài liệu cần thiết.
Bác Cảnh đang làm công việc văn thư thì nghe tiếng báo động.
“Báo động! Máy bay địch!”
Không khí lập tức trở nên khẩn trương.
Các cán bộ, chiến sĩ nhanh chóng rời khỏi những vị trí dễ bị phát hiện, thực hiện các phương án phòng tránh.
Bác Cảnh nhanh chóng thu gom những tài liệu quan trọng, sắp xếp lại hồ sơ rồi đưa đến nơi bảo đảm an toàn.
Một chiến sĩ trẻ thấy bác vẫn đang ôm tập hồ sơ liền nói:
“Bác Cảnh, bom sắp đến rồi, bác xuống hầm trước đi!”
Bác bình tĩnh đáp:
“Tài liệu của đơn vị cũng là nhiệm vụ. Phải bảo quản cho cẩn thận.”
Nói rồi bác cùng anh em nhanh chóng chuyển những hồ sơ cần thiết vào vị trí an toàn.
Vừa lúc đó, tiếng máy bay từ xa vọng lại.
Âm thanh ngày càng rõ.
Rồi—
ẦM!
Một tiếng nổ dữ dội làm cả khu vực rung chuyển.
Đất đá rơi xuống.
Những cánh cửa rung lên bần bật.
Ngay sau đó là hàng loạt tiếng bom liên tiếp.
ẦM! ẦM! ẦM!
Khói bụi phủ kín không gian.
Các chiến sĩ nhanh chóng xuống hầm trú ẩn.
Bác Cảnh kiểm tra lại tài liệu lần cuối rồi mới vào vị trí tránh bom.
Một tiếng nổ rất lớn vang lên gần đó.
Sức ép khiến mọi người choáng váng.
Một chiến sĩ trẻ hoảng hốt:
“Không biết ngoài kia có chuyện gì không bác?”
Bác Cảnh bình tĩnh:
“Cứ bình tĩnh. Bom rồi sẽ qua. Việc của mình là giữ vững vị trí.”
Những lời nói ấy giúp người chiến sĩ lấy lại bình tĩnh.
Khi sở chỉ huy bị rung chuyển
Trận bom kéo dài.
Một số khu vực trong đơn vị bị ảnh hưởng.
Khói bụi và đất đá phủ kín.
Sau một đợt bom, khi tình hình tạm lắng, mọi người nhanh chóng kiểm tra thiệt hại.
Một cán bộ gọi:
“Anh Cảnh! Hồ sơ còn nguyên không?”
Bác lập tức kiểm tra.
Những tập tài liệu được bảo quản tương đối an toàn.
Bác thở phào:
“Còn. May quá.”
Nhưng chưa kịp nghỉ, tiếng báo động lại vang lên.
Một đồng đội nói:
“Lại đến rồi!”
Mọi người nhanh chóng trở về vị trí.
Lần này bom đánh gần hơn.
Một tiếng nổ làm một phần công trình bị hư hỏng.
Đất đá tràn vào.
Bác Cảnh cùng các chiến sĩ lập tức hỗ trợ dọn dẹp, bảo vệ những tài liệu còn lại.
Có những thứ tưởng như rất nhỏ trong chiến tranh, nhưng mất đi lại gây ảnh hưởng lớn đến công việc của đơn vị.
Vì vậy, các chiến sĩ phải tìm mọi cách giữ gìn.
Bác Cảnh vừa làm vừa động viên anh em:
“Cố gắng giữ cho tài liệu không bị thất lạc. Hết bom còn phải làm việc.”
Một chiến sĩ cười:
“Bom thế này mà bác vẫn nghĩ đến giấy tờ.”
Bác cũng cười:
“Lính thì ở đâu cũng có nhiệm vụ. Người cầm súng có nhiệm vụ của người cầm súng, người làm văn thư cũng phải hoàn thành việc của mình.”
Câu nói ấy khiến mọi người bật cười giữa những phút giây căng thẳng.
Sau trận bom
Đến chiều, tiếng máy bay dần xa.
Khu vực trở lại yên tĩnh.
Những người lính bước ra khỏi nơi trú ẩn.
Khắp nơi là đất đá và những dấu vết của trận bom.
Mọi người bắt tay vào khắc phục hậu quả.
Người dọn đất.
Người sửa công trình.
Người kiểm tra trang thiết bị.
Bác Cảnh cẩn thận kiểm tra lại từng tập hồ sơ.
Có những trang giấy bị nhàu, có tập tài liệu dính đất, nhưng phần lớn vẫn được giữ nguyên.
Một người đồng đội nhìn bác rồi nói:
“May mà bác giữ kỹ, không thì mất hết.”
Bác Cảnh lắc đầu:
“Không phải riêng tôi. Cả anh em cùng giữ đấy.”
Rồi bác nhìn ra khoảng sân đầy đất đá.
Bác nói chậm rãi:
“Chiến tranh là vậy. Có khi chỉ một tập giấy, một mệnh lệnh, một thông tin đúng lúc cũng quan trọng. Mỗi người phải cố làm tốt phần việc của mình.”
Người lính trở về
Năm 1964, bác Lương Quang Cảnh xuất ngũ, trở về với cuộc sống đời thường.
Nhưng những năm tháng trong quân đội, đặc biệt là những lần đơn vị phải đối mặt với bom đạn, vẫn luôn là một phần ký ức sâu sắc.
Nhiều năm sau, mỗi khi nhắc lại quãng thời gian ấy, bác không nói nhiều về những khó khăn của bản thân.
Bác thường nhớ về đồng đội.
Nhớ những người đã cùng mình trú dưới hầm trong những trận bom.
Nhớ những lần cả đơn vị vừa tránh bom xong đã lập tức bước ra khắc phục hậu quả.
Nhớ những người lính trẻ đã không quản hiểm nguy để bảo vệ tài liệu, trang thiết bị và nhiệm vụ chung.
Bác tâm sự:
“Ngày ấy, mỗi người một nhiệm vụ. Có người trực tiếp chiến đấu, có người làm công tác kỹ thuật, có người làm văn thư. Nhưng tất cả đều chung một suy nghĩ: làm sao để đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.”
Chiến tranh đã lùi xa.
Những trang giấy năm nào có thể đã cũ, những căn hầm trú bom cũng chỉ còn trong ký ức.
Nhưng câu chuyện về người Thượng sĩ, Văn thư Lương Quang Cảnh vẫn gợi nhắc một điều giản dị: trong chiến tranh, không có nhiệm vụ nào là nhỏ bé nếu nó góp phần giữ vững hoạt động của đơn vị.
Có những người lính ghi dấu tuổi trẻ bằng những trận đánh trực tiếp ngoài trận địa.
Cũng có những người âm thầm đứng phía sau, giữ gìn hồ sơ, tài liệu, mệnh lệnh và thông tin để guồng máy chiến đấu không bị gián đoạn.
Mỗi người một vị trí, mỗi người một nhiệm vụ, nhưng cùng chung một lý tưởng.
Và với bác cựu chiến binh Lương Quang Cảnh, những năm tháng ấy mãi là một phần ký ức thiêng liêng của cuộc đời — nơi bác đã cùng đồng đội đi qua những trận mưa bom bằng sự bình tĩnh, trách nhiệm và tình đồng chí sâu nặng.



