NHỮNG TRANG SỬ HÀO HÙNG: ĐỒNG CHÍ TRẦN NÃO – NGƯỜI CHIẾN SĨ CỘNG SẢN TIỀN BỐI KIÊN TRUNG, LÃNH ĐẠO XUẤT SẮC CỦA PHONG TRÀO CÔNG NHÂN BA SON VÀ SÀI GÒN – GIA ĐỊNH

Trong thế hệ những người cộng sản lớp đầu tiên dấn thân gây dựng phong trào cách mạng tại Nam Kỳ, đồng chí Trần Não (1898 – 1969, tên thật là Trần Văn Não, bí danh Hai Não) – nguyên Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn thời kỳ 1930 – 1931 – là ngọn cờ tiêu biểu cho tinh thần quật khởi của giai cấp công nhân và bản lĩnh kiên cường, bất khuất của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam.

• Xuất thân người thợ máy và ngọn lửa đấu tranh tại Ba Son:

Sinh ra tại làng Bình Khánh, tổng An Bình, quận Thủ Đức, tỉnh Gia Định (nay thuộc thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh), người thanh niên Trần Văn Não sớm theo học nghề thợ máy và vào làm việc tại Xưởng đóng tàu Ba Son (Arsenal de Saïgon). Thấu hiểu sâu sắc nỗi thống khổ, bị bóc lột của anh em phu thợ dưới ách thực dân,ông đã cùng người đồng chí kiệt xuất Tôn Đức Thắng tham gia tổ chức Công hội bí mật, trực tiếp tham gia lãnh đạo các cuộc bãi công lịch sử của thợ máy Ba Son từ những năm 1925, làm rung chuyển cả chính quyền thuộc địa.

Năm 1927, đồng chí gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, hăng hái tuyên truyền giác ngộ thợ thuyền, lập ra nhiều tổ chức công hội đỏ bí mật tại Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định. Đến năm 1929, khi An Nam Cộng sản Đảng ra đời, đồng chí trở thành một trong những đảng viên tiền bối đầu tiên, đóng vai trò nòng cốt trong công tác phát triển cơ sở Đảng trong các nhà máy, xí nghiệp, bến cảng.

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập mùa xuân năm 1930, đồng chí Trần Não được tin cậy bầu làm Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn. Giữa lúc kẻ thù khủng bố khốc liệt nhất, dưới sự chỉ đạo của đồng chí, Thành ủy đã tổ chức kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1/5/1930 rầm rộ khắp Nam Kỳ, lãnh đạo hàng vạn công nhân Ba Son,đồn điền cao su và nông dân vùng ven đứng lên biểu tình, bãi công, phối hợp nhịp nhàng với phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh trên cả nước.

Cuối năm 1931, do sự chỉ điểm của mật thám, đồng chí bị thực dân Pháp bắt giữ. Dù bị tra tấn bằng những cực hình dã man nhất tại bốt Catinat và Khám Lớn Sài Gòn, đồng chí vẫn một mực cắn răng giữ kín bí mật của Đảng, bảo vệ các đồng chí và cơ sở cách mạng. Bị kết án tù khổ sai và đày ra nhà tù Côn Đảo – "địa ngục trần gian", người chiến sĩ Trần Não vẫn hiên ngang biến ngục tù thành trường học cách mạng, cùng các đồng chí Phạm Văn Đồng, Lê Duẩn, Hà Huy Giáp... kiên cường đấu tranh chống chế độ hà khắc của cai ngục.

Được trả tự do sau cuộc vận động của Mặt trận Bình dân (1936), rồi lại tiếp tục bị địch bắt giam qua nhiều nhà lao,đồng chí luôn giữ trọn khí tiết của người cộng sản trung kiên. Trở về sau ngày đất nước giành độc lập năm 1945, dù sức khỏe giảm sút nặng nề bởi đòn roi ngục tù đế quốc, đồng chí vẫn tiếp tục cống hiến kinh nghiệm, tâm sức phục vụ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước cho đến ngày trút hơi thở cuối cùng vào năm 1969.

Cả cuộc đời của đồng chí Trần Não là biểu tượng sáng ngời về lòng trung thành vô hạn với Đảng, đạo đức cách mạng trong sáng, tác phong gần gũi thợ thuyền và ý chí sắt đá không khuất phục trước quân thù.

Tên tuổi của đồng chí Trần Não ngày nay được trân trọng đặt cho tuyến đại lộ sầm uất tại trung tâm phường An Khánh,thành phố Thủ Đức (TP. Hồ Chí Minh), như một lời nhắc nhở muôn đời về người cán bộ tiền bối kiên cường của Đảng bộ và nhân dân thành phố mang tên Bác.