Những "Tre Việt Nam" bất khuất trước bão giông

Mạch nguồn của những trang viết chiến hào khép lại bằng một giọng thơ vô cùng thộc tuệch, ngồn ngộn hơi thở đời sống nhưng chứa đựng một triết lý vĩ đại của nhà thơ Nguyễn Duy (Nguyễn Duy Nhuệ, sinh năm 1948).

Nhập ngũ năm 1966, Nguyễn Duy là chiến sĩ thông tin trực tiếp tham gia chiến đấu tại các chiến trường khốc liệt nhất như Khe Sanh, Đường 9 - Nam Lào, Quảng Trị. Sống giữa lằn ranh sinh tử, nơi vách hầm sập vì pháo bầy và khói súng đặc quánh chặn cả lối nhìn [xl], Nguyễn Duy không chọn cách viết hoa mỹ. Ông đưa thể thơ lục bát truyền thống của dân tộc vào chiến hào, biến nó thành lời tâm sự, lời thề sắt đá của người lính.

Tác phẩm truyền lửa mạnh mẽ nhất của ông thời kỳ này chính là bài thơ "Tre Việt Nam" (viết năm 1971). Mượn hình ảnh cây tre bình dị nơi làng quê, Nguyễn Duy đã khái quát nên cốt cách, chí thép và tinh thần tiếp nối thế hệ vô tận của con người Việt Nam trước bão giông chiến tranh:

"Bão bùng thân bọc lấy thân
Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm
Thương nhau tre chẳng ở riêng
Lũy thành từ đó mà nên hỡi người...
...Mai sau,
Mai sau,
Mai sau...
Đất xanh tre mãi xanh màu tre xanh."

Triết lý "thân bọc lấy thân", thế hệ trước ngã xuống, măng non lập tức mọc lên chính là ngọn lửa tinh thần giúp quân và dân ta vượt qua những giai đoạn đen tối nhất của cuộc chiến. Nguyễn Duy đã truyền lại cho hậu thế một bài học sâu sắc: Sức mạnh vĩ đại nhất của người Việt Nam không nằm ở vũ khí tối tân, mà nằm ở sự đoàn kết đồng lòng và sự tiếp nối lý tưởng kiên cường qua muôn đời sau.