Những Tượng Đài Không Tên

(Dựa trên câu chuyện được kể lại từ Ngô Bá Nấng. Sinh năm 1955, Nhập ngũ 8/1972, xuất ngũ 12/1977. Tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh Từ ngày 26/4/1975 thuộc đơn vị c15, e9, f304a, QĐ2. Hiện là Hội viên CCB Hội CCB xã Thanh Hồng. Bài tham luận của bác Nấng đã đạt giải Nhất tại HỘI NGHỊ GẶP MẶT KỶ NIỆM 50 NĂM GIẢI PHÓNG MIỀN NAM THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (30/4/1975-30/4/2025)

Món Nợ Thiêng Liêng Của Những Người Ở Lại

Tháng 4 năm 1975, trong không khí sục sôi của chiến dịch Hồ Chí Minh, những người lính thuộc đại đội C15, tiểu đoàn 9, sư đoàn 304A đã thực hiện cuộc hành quân thần tốc tiến về giải phóng Sài Gòn. Sau ba tiếng hành quân đi như chạy dưới cái nắng gay gắt cuối xuân của miền Đông Nam Bộ, đúng 15 giờ chiều ngày 26/4, đơn vị đã bí mật áp sát căn cứ Nước Trong. Từ bên ngoài nhìn vào, những tốp xe tăng, thiết giáp cùng bóng lính địch đi lại nhung nhúc khiến không khí trở nên căng thẳng đến nghẹt thở.

Đúng 17 giờ cùng ngày, pháo hiệu chiến dịch vụt sáng. Từ bên ngoài, các loại pháo tầm xa và giàn hỏa tiễn H12 (Kachisa) đồng loạt khai hỏa. Tiếng nổ dâm dan, dồn dập như tiếng pháo đêm giao thừa năm nào. Đêm đó, bầu trời đỏ rực, khói lửa mịt mù, mùi thuốc súng nồng nặc. Ta và địch giành giật nhau từng vạt cao su, từng đoạn hào, bờ mương và cả những sân nhỏ của nhà dân. Có những điểm chốt, bộ binh hai bên chỉ cách nhau 20 đến 30 mét. Giữa khói lửa đinh tai nhức óc, những chiến sĩ vốn hiền lành ngày thường đã trở nên linh hoạt, dũng cảm lạ thường.

Nhưng chiến tranh không có chỗ cho sự khoan dung. Sáng ngày 27/4, người chiến sĩ Lê Văn Tuất – đồng đội cùng quê với ông Nấng – đã anh dũng hy sinh vào lúc 8 giờ 15 phút, chỉ ba ngày trước thời khắc Sài Gòn giải phóng. Trưa ngày 30/4, khi đơn vị tiến vào nội đô, nhìn cờ Giải phóng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, những người lính đã bật khóc trong hạnh phúc, vẫy chào nhân dân hai bên đường.

Chiến tranh kết thúc, mỗi người lính mỗi ngả, hòa mình vào cuộc sống đời thường. Thế nhưng, trong lòng họ vẫn luôn canh cánh một món nợ nghĩa tình.

Câu chuyện về lời hứa của anh Bích trở thành huyền thoại trong chính nhóm đồng đội ấy. Cách đây khoảng 9 năm, anh Bích (cùng trung đoàn với ông Nấng) đã gọi điện cho đồng đội với giọng đầy xúc động. Anh kể lại rằng, trước khi vào trận đánh Nước Trong, anh và Tuất nằm chung giường. Tuất khi ấy đã nắm tay anh Bích dặn dò: "Nếu còn sống, anh em mình về quê, nhớ đến thăm gia đình và quê hương nhau nhé". Lúc đó, anh Bích chỉ mắng Tuất "nói liên thiên" để trấn an người bạn trẻ, nhưng trong lòng lại thấy nặng trĩu.

Thời gian trôi đi, những ký ức dần phai mờ bởi nỗi lo mưu sinh. Thế nhưng, nhiều năm sau, anh Bích liên tục nằm mơ thấy Tuất đứng ở cuối giường, ánh mắt đăm đắm hỏi: "Sao anh không về quê em đi... em về rồi đấy". Những đêm mất ngủ, anh Bích tìm lại thông tin, biết Tuất quê ở xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà, Hải Dương. Anh liền thuê xe đưa con trai từ Bắc Ninh vượt hàng trăm cây số về Hải Dương. Khi tìm thấy phần mộ của Tuất tại nghĩa trang liệt sĩ, người cựu binh già đã bật khóc, gọi tên đồng đội trong sự nghẹn ngào, rồi cùng con trai vái lạy trước bia mộ. Lời hứa năm xưa cuối cùng cũng được thực hiện, anh mới thấy lòng nhẹ nhõm, thanh thản.

Sau đó, anh Bích tìm về tận nhà ông Nấng để thăm lại đồng đội cũ. Khi gặp lại nhau, hai người lính già ôm chầm lấy nhau, bao nhiêu ký ức ùa về. Anh Bích lấy ra tấm ảnh đen trắng chụp 9 anh em bên khẩu DKZ-75 năm xưa – một kỷ vật vô giá đã 50 năm tuổi. Trong ảnh có Bình "ngan", Bình "tôm", Bình "boong", anh Bích, ông Nấng và những người bạn khác. Ông Nấng khi ấy được gọi là "Nấng Ngộ Không" vì hay kể chuyện Tây Du Ký cho đồng đội nghe.

Nhìn lại tấm ảnh trong lễ kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, ông Nấng không khỏi bồi hồi. Dù tuổi đã cao, sức đã yếu, nhưng những người cựu chiến binh của "Sư đoàn thép" 304 năm nào vẫn giữ trọn một niềm tin. Họ tự hào vì đã cống hiến tuổi thanh xuân cho đất nước, và dù cuộc sống đời thường có gian nan, họ vẫn mãi là những "Bộ đội Cụ Hồ" sống gương mẫu, tri ân những người đã khuất và tiếp tục thắp sáng ngọn lửa truyền thống cho thế hệ mai sau.

Câu chuyện khép lại với lời chào Quyết thắng đầy tự hào, gửi đến tất cả những người đã làm nên một thời hoa lửa không thể nào quên.