Những vệt sáng đèn gầm trên tuyến lửa Trường Sơn

Họ và tên: Nguyễn Văn Tài (Ông nội của tôi).

Tuổi: 78 tuổi.

Quá khứ: Cựu binh lái xe tải quân sự thuộc Đoàn 559, hoạt động trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh giai đoạn 1968 - 1972.

Ông nội tôi có một vết sẹo dài chạy dọc cánh tay trái. Khi tôi còn bé, ông hay nói đùa rằng đó là dấu vết do một con hổ vồ hụt trong rừng. Nhưng chiều nay, khi đài phát thanh vang lên giai điệu “Chiếc gậy Trường Sơn”, ông pha một ấm chè xanh, nhìn màn mưa rả rích ngoài hiên và kể cho tôi nghe sự thật về vết sẹo ấy.

"Cái thời hoa lửa ấy, cháu ạ," ông chép miệng, ánh mắt mờ đục như đang xuyên qua không gian để trở về một dải rừng già khét lẹt mùi thuốc súng. "Thanh xuân của ông và đồng đội gắn chặt với vô lăng và những cung đường xóc nảy đứt ruột. Bọn ông lái xe tải chở đạn dược, lương thực vào Nam. Ban ngày thì giấu xe dưới tán lá rừng rậm rạp, đêm xuống mới bắt đầu nổ máy."

Ông kể, sợ nhất không phải là đường lầy lội, mà là những chiếc máy bay thám thính C-130 lượn lờ như bóng ma trên đầu. Để tránh bị phát hiện, các ông phải lái xe trong tình trạng "bốn không": Không đèn pha, không bấm còi, không vượt nhau, và không được phép dừng lại giữa chừng. Ánh sáng duy nhất là một chiếc đèn gầm nhỏ xíu được khoét một khe hở bằng bao diêm, rọi xuống mặt đường đất đỏ chỉ đủ để thấy lốp xe lăn.

"Vết sẹo này là từ trận vượt ngầm rạng sáng năm 71," ông xắn tay áo lên. "Hôm đó, pháo sáng của địch thả rực cả một góc trời như ban ngày. Rừng bốc cháy. Hoa lửa ở khắp nơi, đẹp một cách tàn nhẫn. Xe ông đang lội qua ngầm thì một quả bom nổ cách đó chưa đầy năm chục mét. Sức ép văng mảnh vỡ kính găm thẳng vào tay ông. Máu chảy ướt cả ống tay áo, nhưng chân ga thì tuyệt đối không được nhả. Nếu xe ông khựng lại, cả đoàn xe phía sau sẽ làm bia đỡ đạn. Lúc đó không biết đau là gì, trong đầu chỉ có một suy nghĩ: Hàng phải vào đến nơi."

Nhấp một ngụm nước chè, ông cười hiền khô: "Giờ đi ô tô, thấy cháu bật đèn pha sáng rực cả đoạn đường dài, ông cứ hay giật mình. Hòa bình trân quý lắm cháu ạ. Thanh xuân của ông cháy trong bom đạn, để thanh xuân của cháu được sáng đèn đi dưới trời đêm."

Tôi ngồi im lặng, đưa tay chạm nhẹ vào vết sẹo của ông. Giữa thời bình, tôi bỗng nghe thấy tiếng gầm rít của động cơ và thấy cả một thế hệ đã lấy máu xương mình để thắp lên những ngọn đèn gầm le lói mà kiên cường đến thế.