"Những việc cần làm ngay" với bút danh N.V.L

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Nguyễn Văn Linh được giao trọng trách Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Nhờ sự chỉ đạo của Thành ủy và chính quyền dưới sự lãnh đạo của ông, nền kinh tế của thành phố có những bước chuyển mang tính đột phá: hàng chục nghìn cơ sở sản xuất nhỏ trước đó bị đình trệ đã được khôi phục, một số mô hình công tư hợp doanh mới được thử nghiệm. Đến những năm 1984-1985, sản xuất công nghiệp của thành phố đã có bước tiến, được ông cùng Thành ủy báo cáo với các đồng chí lãnh đạo cao cấp tại một cuộc làm việc với Trường Chinh, Phạm Văn Đồng và Võ Chí Công vào tháng 7 năm 1983 tại Đà Lạt.

Tháng 12 năm 1986, tại Đại hội lần thứ VI của Đảng, đại hội mở đầu thời kỳ đổi mới, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và được bầu làm Tổng Bí thư, trở thành Tổng Bí thư đầu tiên của sự nghiệp đổi mới. Ông là một trong những nhà lãnh đạo của Đảng khởi xướng đường lối đổi mới, chuyển sang kinh tế nhiều thành phần theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Năm 1987, ông đã viết nhiều bài quan trọng làm sáng tỏ quan điểm đổi mới, đặc biệt dưới tiêu đề "Những việc cần làm ngay", mang bút danh N.V.L.

Những thành tựu bước đầu của thời kỳ đổi mới ở nước ta, từ năm 1986 đến 1991, mang ý nghĩa tạo nền tảng cho sự nghiệp đổi mới tiến lên trong những năm tiếp theo, và thành công đó gắn liền với tên tuổi của ông cùng tập thể lãnh đạo Đảng thời kỳ đó. Gần 40 năm đã trôi qua, nhiều vấn đề mà ông chỉ ra trong thời kỳ đầu của đổi mới vẫn còn nguyên giá trị, và ông được nhiều nhà nghiên cứu ghi nhận là một trong những nhà lãnh đạo có vai trò quan trọng trong việc khởi xướng đường lối đổi mới của Việt Nam.