Những y tá can đảm

Khi vừa đào người, vừa chĩa súng lên trời

(Hà Nội, 12 ngày đêm 1972)

Đêm đó,
chúng tôi đang đào.

Không phải đào công sự,
mà đào người.

Gạch vụn, xà gỗ gãy,
từng lớp được bới bằng tay trần,
vì cuốc xẻng dễ làm sập thêm.

Bỗng còi báo động rú lên.

Không kịp chọn việc

Khẩu đội trưởng hét lớn:

“Một tổ ở lại đào!
Một tổ lên pháo!”

Không ai do dự.

Tôi vừa buông viên gạch còn ấm,
đã chạy về phía trận địa.

Sau lưng,
tiếng gọi yếu ớt vang lên từ đống đổ nát:

“Có người… còn sống…”

Pháo nổ giữa tiếng khóc

Máy bay vào rất nhanh.

Chúng thả bom rải,
đánh tiếp khu vừa trúng đòn đêm trước.

Pháo của chúng tôi gầm lên.

Đạn vạch đường xé bầu trời đen kịt.

Ở khoảng đất cách đó vài chục mét,
dân quân và thanh niên xung phong
vẫn cúi đầu đào bới.

Tiếng pháo trộn với tiếng gọi người thân,
nghe nhức óc.

Bom gần – người dưới đống gạch

Một quả bom nổ gần.

Sức ép hất chúng tôi ngã dúi dụi.

Khẩu pháo rung mạnh.

Tôi bật dậy,
việc đầu tiên không phải nhìn trời,
mà nhìn về phía đống gạch:

“Bên kia có sao không?!”

May mắn,
mọi người vẫn còn.

Cứu được một người

Giữa hai loạt báo động,
chúng tôi quay lại đào tiếp.

Một bàn tay lộ ra,
đầy bụi trắng.

Mọi người im phăng phắc.

Gạch được gỡ từng viên.

Cuối cùng,
kéo ra được một người phụ nữ,
còn thở.

Không ai reo.

Chỉ có tiếng thở dài rất sâu.

Lại báo động

Chưa kịp cáng đi xa,
còi lại hú.

Máy bay quay vòng.

Người vừa được cứu
được khiêng vào hầm tạm.

Chúng tôi quay lại pháo.

Đêm đó,
không ai nhớ mình đã chạy bao nhiêu lần
giữa đống đổ nát và trận địa.

Gần sáng

Gần sáng,
trời dịu lại.

Khói tan dần.

Chúng tôi ngồi bệt xuống đất,
lưng tựa tường vỡ.

Tay còn run,
mắt cay xè.

Nhưng trong hầm cứu hộ,
có thêm vài người sống sót.

Lời người lính

12 ngày đêm ấy,
chúng tôi học một điều:

Chiến tranh không cho chọn vai.

Vừa là lính bắn máy bay,
vừa là người đào bới trong đổ nát,
vừa là chỗ dựa cho dân giữa đêm dài.

Có những lúc,
tay còn dính bụi vôi,
mắt còn nhòe nước mắt,
đã phải ngẩng lên ngắm trời.

Và chúng tôi hiểu:
giữ Hà Nội
không chỉ là bắn rơi máy bay,
mà là giữ cho con người còn sống
qua từng đêm bom.