nhười mẹ Ninh Châu kiên cường trong kháng chiến

Mẹ Nguyễn Thị Thảo (mẹ của đồng chí Nguyễn Mậu Kháng) là một bà mẹ chiến sĩ tận tụy nuôi giấu cán bộ, bộ đội, du kích trong những năm 1948 đến ngày quê hương được giải phóng. Trong vườn của mẹ có nhiều hầm bí mật. Có hầm dưới bụi tre, che ngoài cửa hầm là cây có gai như ăng lồ, bóm hoặc dây leo bim bim. Có hầm đào giữa vườn rồi cho dây bí leo lên trên hầm. Người lên xuống và ra khỏi hầm phải thật khéo léo và xóa dấu vết phải thật có kỹ thuật. Những người sống trong hầm bí mật làng Hiền Lộc không ít lần rơi nước mắt thầm cảm phục các mẹ, các chị, các cháu đã chịu nhiều gian truân giúp họ ăn uống, giặt giũ, đi đổ phân, nước tiểu và giữ bí mật, bảo vệ tính mạng. Hàng chục lần, các mẹ, các chị gặp nguy hiểm không khác gì xáp trận vỡ kẻ thù.

Một lần, anh So bộ đội 362, người Vân Ninh cùng may mắn du kích bị thương được đưa vào hầm bí mật nhà mẹ Thảo. Các anh được đưa vào hầm bí mật an toàn. Nhưng còn vết máu giọt kéo dài từ cửa hầm ra đường trông khoảng vài chục mét là nguy cơ làm lộ hầm bí mật. Chị Nguyễn Thị Luân con mẹ Thảo, 15 tuổi cùng mẹ và các chị du kích bí mật chia nhau đi xóa vết máu trên đường. Vết máu vừa được xóa xong thì mẹ, các chị và em Luân bị địch bắt. Địch biết việc mẹ và các chị cùng em Luân làm, nhưng không thể biết hầm bí mật du kích, bộ đội ẩn nấp. Chúng điên tiết đánh đập mẹ và các chị rất dã man. Riêng em Luân bị chúng đá vào bụng đạp cả ruột, thúc bằng súng vào lưng đạp xương sống, nát cả cơ mông. Nhưng mẹ Thảo, các chị và em Luân không khai lời nào. Các anh bộ đội và du kích được an toàn dưới hầm, mà mẹ Thảo, các chị và em Luân ai cũng bị thương tích. Thương tích em Luân là nặng nhất. Sau khi miền Bắc được giải phóng, năm 1955, Luân được Nhà nước đưa ra Hà Nội cứu chữa, nhưng không được cứu nổi. Luân vẫn phải nằm liệt giường và qua đời năm 1958.