NIỀM TIN CỦA MẸ - Viết về Mẹ VNAH Nguyễn Thị Nghĩa

Đến ấp Sơn Châu, qua cầu Sông Sụp rẽ phải một đoạn là đến nhà mẹ Nghĩa, Bà Mẹ Việt Nam anh hùng, người mà dân ở ấp Sơn Châu ai cũng rất kính trọng. Đã bao lần gặp Mẹ nhưng có lẽ lần này hình ảnh của Mẹ đã làm tôi thật sự xúc động. Mẹ Nghĩa năm nay (năm 2000) già lắm rồi, đi đứng rất khó khăn, phải có người dìu từng bước. Mắt Mẹ giờ đây cũng không nhìn rõ được, mờ lắm...

Tôi cất tiếng chào Mẹ, Mẹ không nói lời nào chỉ đưa hai bàn tay gân guốc, lẩy bẩy nắm lấy tay tôi. Nhìn tôi rất lâu, rồi Mẹ lại ôm tôi, như thể đón đưa con ở xa lâu lắm mới về vậy. Mẹ Nguyễn Thị Nghĩa, sinh năm 1904 người ở ấp Sơn Châu, xã Sơn Định, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo khó, nhưng giàu lòng yêu nước. Trong chín người con của Mẹ, thì đã có bốn người tham gia cách mạng, và ba người đã anh dũng hy sinh cho sự nghiệp chống Mỹ cứu nước.

Hồi đó, nhà mẹ Nghĩa nghèo lắm. Con đông, vườn ruộng lại không có, phải thuê đất của địa chủ để canh tác nhưng vẫn không đủ ăn. Chồng thì đi làm thuê, cuốc mướn, Mẹ thì bơi xuồng đi bán cá, tần tảo quanh năm trăm bề cơ cực mới nuôi được đàn con khôn lớn giúp ích cho đời.

Sau phong trào Đồng Khởi 1960, để tránh sự khủng bố, bắt bớ của địch, những người con của Mẹ lần lượt thoát ly gia đình đi kháng chiến. Nhà Mẹ chính là nơi trú quân an toàn cho lực lượng cách mạng ở địa phương cũng như bộ đội xã An Phước – Long Hồ (Vĩnh Long). Mẹ kể nhà Mẹ lúc đó có đến 06 hầm bí mật, đủ chỗ ẩn nấp cho 10 người. Ngoài việc nuôi giấu cán bộ cách mạng, Mẹ còn tích cực vận động nhân dân quanh vùng ủng hộ tiền bạc thuốc men cho cách mạng. Quyên góp được bao nhiêu là một mình Mẹ bơi xuồng đi xuống tận vùng Hưng Khánh Trung, Ba Vát – Mỏ Cày để tiếp tế. Còn việc liên lạc – đưa thư cho cách mạng, hỏi được bao nhiêu lần thì Mẹ không nhớ hết.

Biết Mẹ có con tham gia cách mạng, bọn giặc đâu có để cho Mẹ yên thân. Bọn chúng bắt Mẹ về bốt, răn đe, hăm dọa, kêu Mẹ dẫn con ra chiêu hồi. Mẹ nói: “Con tôi nó đi làm ăn ở xa, ở đâu tôi cũng không biết, còn mấy ông muốn bắt nó thì đi kiếm mà bắt”. Có lần bọn lính ngụy đến nhà biểu Mẹ lấy xuồng đưa chúng qua sông Cổ Chiên, Mẹ từ chối: “Hôm nay tôi bệnh quá, đi không nổi, mấy ông kiếm xuồng khác mà đi”. Căm thù giặc sâu sắc, nhưng Mẹ rất thương con, thương anh em bộ đội, du kích. Một hôm vừa bơi xuồng đi liên lạc từ vùng cách mạng về, ra tới sông lớn, thì thấy hơn 10 chiếc tàu của giặc gian hàng ngang hùng hổ tiến về hướng mà Mẹ vừa ra. Biết sắp có đánh lớn, nhưng không biết anh em cách mạng có chuẩn bị đối phó kịp không, Mẹ lo quá, bèn quay xuồng bơi trở lại để theo dõi nắm tình hình.

Những việc Mẹ đã làm thời kháng chiến cho cách mạng, có lẽ Mẹ không nhớ hết được. Cả đời Mẹ đã chịu nhiều cực khổ quen rồi. Nhưng có một điều Mẹ không sao quên được, đó là trong hai năm 1970 – 1971, Mẹ liên tiếp nhận 03 giấy báo tử, ba người con của Mẹ lần lượt anh dũng hy sinh. Liệt sĩ Lê Văn A và liệt sĩ Lê Văn Bê đi bộ đội hy sinh năm 1971 ở Trà Vinh. Lúc đó Mẹ có đi gặp mặt. Còn liệt sĩ Lê Văn Ca hy sinh ở Mỏ Cày thì Mẹ không thấy mặt được. Phần mộ của ba liệt sĩ giờ được an táng tại nghĩa trang liệt sĩ huyện nhà, Mẹ cũng yên lòng. Đau đớn tột cùng nhưng Mẹ vẫn âm thầm chịu đựng. Biến đau thương thành hành động cách mạng, Mẹ tiếp tục làm giao liên, nuôi giấu cán bộ. Bởi Mẹ tin rằng sẽ có một ngày quê hương được giải phóng, đất nước được hoà bình độc lập.

Cách mạng thành công trở về trong vòng tay của Mẹ chỉ còn có một người con, đó là anh Lê Văn Rạng. Sau 1975 có thời gian anh làm Bí thư Đảng ủy xã Sơn Định.

Cuộc chiến nào đi qua mà không để lại bao đau thương mất mát. Vợ mất chồng, con mất cha, còn Mẹ thì đã có đến ba người con thân yêu hy sinh cho Tổ quốc. Mẹ rất hãnh diện về điều đó. Để đền đáp những công lao đóng góp to lớn của Mẹ cho sự nghiệp cách mạng, ngày 24/5/1995 Nhà nước ta đã phong tặng Mẹ danh hiệu cao quý “Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng”.

Giờ đây mẹ Nghĩa đang sống yên vui với người cháu nội (con liệt sĩ Lê Văn Bê) trong ngôi nhà tình nghĩa do một công ty ở thành phố Hồ Chí Minh xây tặng năm 1999. Mẹ có mơ ước là: “ước mơ được một lần ra Hà Nội để được vào lăng viếng Bác”.

*Mẹ Nguyễn Thị Nghĩa qua đời vào năm 2001.