Niềm tự hào của dòng họ về người con anh hùng

Trong hàng nghìn câu chuyện về những người lính đã góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ, câu chuyện về Trần Can luôn để lại nhiều ấn tượng. Ông là người đã có mặt trong những nhiệm vụ quan trọng của chiến dịch, từ kéo pháo vào trận địa, kéo pháo ra đến trực tiếp tham gia trận đánh Him Lam. Đặc biệt, ông đã hy sinh vào đúng ngày cuối cùng của chiến dịch.

Trần Can sinh ra tại Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Từ một người lính trẻ, ông từng bước trưởng thành nhờ quá trình rèn luyện và chiến đấu.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong trận đánh Bản Hoa, ông làm nhiệm vụ xung kích. Với tinh thần dũng cảm, ông dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch, giúp đơn vị có điều kiện tiến lên.

Trận chiến diễn ra quyết liệt khiến tiểu đội của ông bị thương vong nhiều. Tuy nhiên, Trần Can không lùi bước. Ông phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác, dẫn đầu tổ chiến đấu tiêu diệt ba ụ súng, tiến thẳng vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.

Những chiến công ấy giúp ông được tin tưởng giao nhiệm vụ tiểu đội trưởng. Đến khi Chiến dịch Điện Biên Phủ được chuẩn bị, ông đã có nhiều kinh nghiệm chiến đấu và chỉ huy.

Cuối năm 1953, đơn vị Trần Can được giao nhiệm vụ mở đường và kéo pháo. Việc vận chuyển pháo trong điều kiện rừng núi hiểm trở là một thử thách rất lớn. Hàng trăm chiến sĩ phải phối hợp để đưa từng khẩu pháo qua những đoạn đường khó khăn.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa. Nhưng khi phương án tác chiến thay đổi, nhiệm vụ tiếp theo là đưa pháo trở ra.

Trong quá trình kéo pháo ra, năm khẩu pháo của Tiểu đoàn 130 gặp nguy hiểm. Máy bay địch phát hiện và ném bom napalm khiến khu vực xung quanh bốc cháy. Pháo địch cũng liên tục bắn chặn.

Trần Can lập tức dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Hành động của ông đã cổ vũ nhiều chiến sĩ khác cùng tham gia. Trong hoàn cảnh đặc biệt nguy hiểm, mọi người vẫn cố gắng đưa pháo vượt qua đoạn dốc và về nơi an toàn.

Sau nhiệm vụ, Trung đoàn 209 chịu tổn thất lớn với 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương. Những con số ấy cho thấy sự gian khổ của công việc chuẩn bị chiến dịch. Đại đội 366 được trao Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 13-3-1954, trận Him Lam mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tiểu đoàn 130 được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Trần Can cùng Đại đội 366 trực tiếp tham gia trận đánh.

17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa. Sau đó, bộ binh tiến lên mở cửa qua hàng rào. Đại đội 366 nhanh chóng xung phong đánh chiếm tiền duyên.

Quân ta tiến lên mỏm 3 nhưng bị hỏa lực từ lô cốt số 6 chống trả quyết liệt. Trần Can vẫn giữ vững tinh thần, cùng đồng đội tìm cách vượt qua sự kháng cự của đối phương.

Sau những trận chiến quyết liệt, quân ta làm chủ cứ điểm Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy, đánh dấu thắng lợi đầu tiên của chiến dịch.

Hình ảnh ấy gắn liền với tên tuổi Trần Can và những người lính Trung đoàn 209. Đó không chỉ là biểu tượng của chiến thắng mà còn thể hiện ý chí quyết tâm của quân đội ta.

Trần Can tiếp tục chiến đấu trong những trận đánh tiếp theo. Ông không dừng lại sau thắng lợi đầu tiên mà tiếp tục cùng đồng đội hướng tới mục tiêu cuối cùng.

Ngày 7-5-1954, Trần Can hy sinh. Đây cũng chính là ngày Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi. Ông đã ngã xuống khi thời khắc khải hoàn chỉ còn rất gần.

Sự hy sinh của Trần Can là một mất mát lớn, nhưng những đóng góp của ông sẽ mãi được ghi nhớ. Ông đã dùng tuổi trẻ và sức lực của mình để phục vụ Tổ quốc.

Ngày nay, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình cần hiểu rằng cuộc sống bình yên hiện tại là thành quả của nhiều thế hệ đã chiến đấu và hy sinh. Câu chuyện về Trần Can vì thế không chỉ thuộc về quá khứ mà còn là bài học về lòng yêu nước, trách nhiệm và sự cống hiến.