Niềm vui xen lẫn nước mắt khi nghe tin chiến thắng
Bài viết tái hiện cuộc đời và những chiến công tiêu biểu của Anh hùng, liệt sĩ Trần Can – người chiến sĩ đã chiến đấu dũng cảm trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Từ những trận đánh ác liệt đến khoảnh khắc cắm lá cờ Quyết chiến – Quyết thắng trên cứ điểm Him Lam, câu chuyện làm nổi bật tinh thần quả cảm và sự hy sinh cao cả của người lính Điện Biên.

Nhắc đến Chiến thắng Điện Biên Phủ, nhiều người nhớ đến hình ảnh lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm Đờ Cát vào ngày 7-5-1954. Nhưng trước đó, trong trận đánh Him Lam mở màn chiến dịch, một lá cờ mang tinh thần ấy cũng đã được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy cứ điểm. Đằng sau hình ảnh lịch sử ấy là sự chiến đấu dũng cảm của những người lính, trong đó có Trần Can.
Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Ông nhập ngũ năm 1951 và được biên chế vào Đại đoàn 312. Trong quá trình chiến đấu, ông từng bước trưởng thành và trở thành một tiểu đội trưởng có kinh nghiệm.
Năm 1952, trong Chiến dịch Tây Bắc, Trần Can tham gia trận đánh ở Bản Hoa. Ông được giao nhiệm vụ xung kích và đã dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch. Khi lực lượng trong tiểu đội bị thương vong, ông vẫn giữ bình tĩnh, phối hợp với các chiến sĩ khác tiếp tục chiến đấu.
Trần Can dẫn đầu tổ chiến đấu tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng. Những thành tích đó giúp ông trở thành một tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209.
Đến cuối năm 1953, Trần Can cùng đơn vị bước vào giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là kéo pháo vào trận địa.
Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Công việc diễn ra trong điều kiện địa hình hiểm trở, đường núi khó đi và thường xuyên bị máy bay địch đánh phá. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa.
Nhưng chiến dịch sau đó thay đổi phương án tác chiến. Quân ta chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc” và phải kéo pháo ra. Đây lại là một thử thách lớn.
Trong lúc rút pháo, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 của Trần Can phụ trách bị máy bay địch phát hiện. Bom napalm khiến cỏ cháy dữ dội, trong khi pháo địch bắn chặn đường rút. Trước tình hình nguy hiểm, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo.
Những chiến sĩ khác cũng không ngần ngại lao vào hỗ trợ. Mặc dù việc kéo pháo vô cùng khó khăn, mọi người vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Cuối cùng, các khẩu pháo được đưa ra an toàn. Sau nhiệm vụ này, Trung đoàn 209 có 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương.
Ngày 13-3-1954, trận Him Lam bắt đầu. Đây là trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3.
17 giờ, pháo binh ta đồng loạt bắn vào cứ điểm. Sau khoảng thời gian pháo kích, bộ binh tiến lên mở cửa qua hàng rào. Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên.
Quân ta nhanh chóng chiếm được một phần mỏm 3. Tuy nhiên, lô cốt số 6 vẫn bắn chặn dữ dội khiến mũi tiến công gặp khó khăn. Trần Can cùng đồng đội vẫn kiên quyết chiến đấu, tìm cách vượt qua sự kháng cự của đối phương.
Cuối cùng, quân ta làm chủ cứ điểm Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Hình ảnh ấy trở thành dấu mốc quan trọng, đánh dấu thắng lợi đầu tiên của quân ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Sau trận Him Lam, Trần Can tiếp tục chiến đấu trong những trận đánh tiếp theo. Ông không chỉ là người chỉ huy trong chiến đấu mà còn là một người lính luôn đặt nhiệm vụ của đơn vị lên trên hết.
Ngày 7-5-1954, Trần Can hy sinh. Cũng trong ngày đó, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi. Ông đã chiến đấu đến những giờ phút cuối cùng của chiến dịch và ngã xuống ngay trước thời khắc khải hoàn.
Lá cờ trên Him Lam đã trở thành biểu tượng cho tinh thần “Quyết chiến – Quyết thắng”. Còn Trần Can trở thành một phần của câu chuyện ấy. Sự hy sinh của ông cho thấy giá trị của lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm.
Ngày nay, mỗi khi nhắc đến Điện Biên Phủ, chúng ta không chỉ nhớ đến một chiến thắng quân sự mà còn nhớ đến những con người đã làm nên chiến thắng ấy. Trần Can là một trong những người như vậy.



