Ninh Bình và chuyện những người lính trở về

Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đi vào lịch sử dân tộc như một bản hùng ca bất tử, mãi ngân vang trong tâm thức mỗi người Việt Nam. Âm hưởng của chiến thắng ấy không chỉ lan tỏa trong nước mà còn có sức ảnh hưởng sâu rộng đến bạn bè quốc tế, trở thành biểu tượng của ý chí độc lập, tự do và khát vọng hòa bình. Dấu ấn Điện Biên mãi khắc ghi trong hành trình dựng nước và giữ nước của dân tộc:
“Chín năm làm một Điện Biên
Nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng.”

Trong những năm tháng hào hùng ấy, cùng với đồng bào cả nước, quân và dân Ninh Bình đã dốc toàn lực cho chiến dịch. Hàng ngàn người con của quê hương đã lên đường ra trận, hòa mình vào các đơn vị chiến đấu, các đoàn dân công hỏa tuyến, vượt núi băng rừng tiến về Điện Biên với tinh thần:
“Khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt
Máu trộn bùn non, gan không núng, chí không mòn.”

Từ vùng xứ đạo Kim Sơn đến miền núi Nho Quan, từ thị xã tỉnh lỵ đến các huyện Gia Viễn, Yên Mô…, tất cả đều hướng về tiền tuyến. Khắp nơi vang lên nhịp bước hành quân:
“Bộ đội, dân công
Trùng trùng, điệp điệp
Chào nhau không kịp
Nhớ mặt, nhớ tên…”

Không chỉ có con người, Ninh Bình còn huy động tối đa vật lực phục vụ chiến trường. Những binh trạm, kho tàng được dựng lên; những “quán quân nhân” ven đường trở thành nơi tiếp sức ấm áp cho bộ đội. Một bát nước chè xanh, một bát cháo hành hay viên thuốc nhỏ cũng đủ sưởi ấm lòng người lính trên hành trình ra trận.

Đặc biệt, lực lượng vận tải được huy động mạnh mẽ với hàng trăm con thuyền, xe bò, xe ngựa, xe đạp thồ… ngày đêm vận chuyển lương thực, vũ khí vượt núi rừng Tây Bắc. Những chiếc xe đạp thồ chở tới 120–150kg hàng hóa vẫn bền bỉ vượt đèo dốc hiểm trở. Có những lúc, xe vừa chở gạo lên mặt trận lại quay về đưa thương binh về hậu phương. Tất cả đã tạo nên một hậu phương vững chắc cho tiền tuyến.

Phong trào tòng quân cũng diễn ra sôi nổi. Nhiều thanh niên viết đơn bằng máu xin ra trận, có gia đình cả cha và con cùng lên đường. Chỉ trong 3 tháng đầu năm 1954, hàng nghìn thanh niên Ninh Bình đã gia nhập quân đội, bổ sung cho các lực lượng chủ lực, góp phần làm nên sức mạnh tổng hợp của chiến dịch.

Những người con Ninh Bình có mặt trong nhiều đơn vị chủ lực như các sư đoàn 304, 312, 316…, trực tiếp chiến đấu tại những điểm nóng ác liệt như Him Lam, Đồi A1, Mường Thanh… Nhiều người đã anh dũng hy sinh, nhiều người để lại một phần thân thể nơi chiến trường, góp phần làm nên chiến thắng lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.

Sau chiến tranh, những người lính ấy trở về đời thường nhưng vẫn giữ trọn phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”. Họ tiếp tục cống hiến, tham gia công tác xã hội, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Âm vang Điện Biên vẫn còn đó, vang vọng qua năm tháng, trở thành niềm tự hào bất tận của dân tộc. Trong bản hùng ca ấy, có những đóng góp thầm lặng mà to lớn của quân và dân Ninh Bình – những con người bình dị nhưng kiên cường, đã góp phần viết nên trang sử vàng chói lọi.