NNA 17 - HỒ ĐỨC VAI – NGƯỜI CON CỦA ĐẠI NGÀN A LƯỚI, NGƯỜI ĐẦU TIÊN MANG HỌ BÁC HỒ
Giữa dải Trường Sơn hùng vĩ, vùng đất A Lưới (Thừa Thiên Huế) là nơi lưu giữ những huyền thoại bất tử về lòng trung thành và chí khí quật cường của đồng bào các dân tộc thiểu số Pa Cô, Ta Ôi, Cơ Tu... Nổi bật trong những người con ưu tú ấy là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Hồ Đức Vai — người con dân tộc Pa Cô, người vinh dự được gánh vác trọng trách lịch sử và là người đầu tiên khởi xướng phong trào xin mang họ Bác Hồ.
Người Con Ưu Tú Của Núi Rừng A Lưới
Tên khai sinh: Kan Lịch (khi hoạt động đặt tên là Hồ Đức Vai).
Quê quán: Xã Hồng Bắc, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (tuyên dương năm 1965).
Sinh ra và lớn lên trên dải đất A Lưới – "tọa độ lửa" chịu nhiều đau thương dưới mưa bom storm đạn và chất độc hóa học của Mỹ, Hồ Đức Vai sớm tiếp thu tinh thần cách mạng. Ngay từ thời thanh niên, ông đã tham gia du kích, lãnh đạo đồng bào dân tộc Pa Cô bám làng, bám rẫy, dùng chông thồ, bẫy đá và súng tự chế để chống trả các cuộc càn quét của kẻ thù.
Dưới sự chỉ huy của ông, đội du kích địa phương đã đánh hàng chục trận lớn nhỏ, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, bảo vệ vững chắc hành lang chiến lược Trường Sơn và các căn cứ cách mạng.
Người Khởi Xướng Phong Trào Mang Họ Bác Hồ
Chiến công lớn nhất và di sản tinh thần sâu sắc nhất của Hồ Đức Vai không chỉ nằm ở những trận đánh trên chiến trường, mà còn ở tình cảm sắt son, vẹn tròn với Chủ tịch Hồ Chí Minh:
Năm 1965: Sau những chiến công hiển hách, ông được cử ra Bắc báo công và vinh dự được gặp Bác Hồ. Bức ảnh Bác Hồ ôm thắm thiết người chiến sĩ du kích miền Nam Hồ Đức Vai đã trở thành biểu tượng thiêng liêng cho tình cảm Bắc - Nam một nhà.
Quyết định lịch sử: Cảm động trước tình thương bao la của Bác dành cho đồng bào miền Nam và các dân tộc thiểu số, Hồ Đức Vai đã thay mặt đồng bào Pa Cô, Ta Ôi, Vân Kiều xin phép được mang họ Hồ của Bác. từ đó, việc mang họ Bác Hồ trở thành một phong trào sâu rộng, một nét văn hóa thiêng liêng và là lời thề trung thành với Đảng, với Tổ quốc của người dân vùng cao A Lưới.
Tấm Gương Trọn Đời Vì Dân, Vì Nước
Sau ngày đất nước thống nhất, Hồ Đức Vai tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng tại địa phương (Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện A Lưới, Đại biểu Quốc hội). Dù ở cương vị nào, ông vẫn giữ nguyên sự giản dị, gần gũi, suốt đời chăm lo cho đời sống của nhân dân, vận động đồng bào xóa bỏ hủ tục, tích cực sản xuất và vươn lên thoát nghèo.
Ông qua đời năm 2022 trong sự tiếc thương vô hạn của đồng bào đại ngàn Trường Sơn. Hình ảnh người Anh hùng Hồ Đức Vai mãi mãi là ngọn đuốc sáng, là niềm tự hào bất diệt của người dân A Lưới và nhân dân cả nước.
