NNA 5 - "Biển Đông vạn dặm giang sơn": Tầm nhìn vượt thời đại của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm
Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585), hiệu Bạch Vân cư sĩ, là nhà giáo, danh nhân văn hóa, nhà triết học kiệt xuất của dân tộc. Được nhân dân tôn kính gọi là "Trạng Trình", ông không chỉ nổi tiếng với tài trí cao sâu mà còn sở hữu khả năng dự báo lịch sử thiên tài qua những câu sấm ký mang tầm vóc chiến lược.
Trong bối cảnh đất nước thế kỷ XVI đầy biến động, ông đã để lại nhiều câu nói và lời khuyên định đoạt vận mệnh của các tập đoàn phong kiến đương thời, tiêu biểu nhất là câu thơ trong bài Cự hải (Thần Tóm):
"Biển Đông vạn dặm dang tay giữ / Đất Việt muôn năm vững trị bình"
(Hoành sơn nhất dải, vạn đại dung thân)
Lời khuyên khai phá phương Nam: Khi Nguyễn Hoàng lo sợ bị nhà Trịnh tiêu diệt, Trạng Trình đã trao lời sấm "Hoành sơn nhất dải, vạn đại dung thân" (Một dải Hoành Sơn có thể sống thân đến muôn đời). Nhờ lời khuyên này, Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa, mở đầu cho quá trình mở mang bờ cõi về phương Nam và đặt nền móng cho triều Nguyễn.
Tầm nhìn hướng biển vượt thời đại: Lời khẳng định "Biển Đông vạn dặm dang tay giữ" thể hiện tư duy chiến lược kiệt xuất về chủ quyền biển đảo. Ngay từ thế kỷ XVI, ông đã nhận thức rõ biển Đông là địa bàn sinh tử, giữ được biển Đông thì đất nước mới bình yên, vững bền lâu dài.
Lời giải bài toán giữ nước: Lời khuyên "Giữ chùa thờ Phật" cho nhà Mạc và "Rước vua thờ Phật" cho nhà Trịnh đã giúp tránh được những cuộc chiến tranh đẫm máu vô ích, giữ cho xã hội bớt loạn lạc.
Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ là bậc đại trí tuệ với tư tưởng nhân văn sâu sắc, mà câu nói và tầm nhìn của ông về Biển Đông vẫn nguyên giá trị thời sự cho đến tận ngày nay. Đó là bài học muôn đời về bản lĩnh giữ nước, lấy sự chủ động và tầm nhìn xa làm gốc rễ cho sự trường tồn của dân tộc.
