NỖI ÁM ẢNH TỪ NÚI MẮM TÔM
Núi Mắm Tôm – nơi chôn tập thể những người chết đói, chết vì bom đạn và tra tấn – đã trở thành biểu tượng ám ảnh khôn nguôi trong ký ức tuổi thơ của Phùng Ngọc Hùng, gắn liền với nỗi đau mất nước và thân phận con người.
Trong ký ức của Phùng Ngọc Hùng, có một địa danh mà mỗi lần nhắc đến, giọng ông chùng hẳn xuống: núi Mắm Tôm. Đó không chỉ là một ngọn núi nằm ở ven thị xã Hồng Gai năm xưa, mà còn là nơi ghi dấu những tháng ngày đen tối nhất của nạn đói và chiến tranh. Với cậu bé Phùng Ngọc Hùng thời ấy, núi Mắm Tôm là nơi gắn liền với cái chết, nỗi sợ và sự im lặng đến rợn người.
Ông nhớ rất rõ những chiếc xe chở xác người lầm lũi đi về phía chân núi. Không cờ phướn, không kèn trống, không lời tiễn biệt. Chỉ là những thân người gầy guộc, xếp chồng lên nhau, được phủ vội vàng bằng chiếu rách hoặc bao tải cũ. Đó là những người chết đói, những người bị đánh đập đến chết vì đi mót thóc cháy, những nạn nhân vô danh của một thời mất nước.
Với trẻ con, cái chết vốn đã đáng sợ, nhưng cái chết tập thể, lặp đi lặp lại mỗi ngày càng gieo vào tâm hồn non nớt một nỗi ám ảnh khó gọi thành tên. Cậu bé Phùng Ngọc Hùng không bao giờ được dẫn lên núi Mắm Tôm, nhưng chỉ cần nhìn những chuyến xe đi qua cũng đủ hiểu nơi ấy là điểm kết thúc của sự sống. Người lớn tránh nhắc đến, trẻ con bị cấm hỏi, nhưng chính sự im lặng ấy lại khiến nỗi sợ càng lớn dần.
Nhiều đêm, ông Hùng kể, ông mơ thấy những khuôn mặt vô danh ấy trở về. Họ không nói gì, chỉ nhìn, ánh mắt trống rỗng, như muốn hỏi vì sao họ phải chết như vậy. Những giấc mơ ấy theo ông suốt tuổi thơ, trở thành nỗi ám ảnh kéo dài nhiều năm sau này, ngay cả khi đất nước đã giành được độc lập.
Núi Mắm Tôm không chỉ là nơi chôn cất người chết, mà còn là minh chứng sống động cho tội ác của chiến tranh và chế độ áp bức. Với Phùng Ngọc Hùng, hình ảnh ấy sớm hình thành một nhận thức rõ ràng: khi đất nước mất độc lập, người dân không chỉ mất tự do mà còn mất cả quyền được sống một cách tử tế. Chính từ nỗi ám ảnh ấy, ý chí đấu tranh trong ông được hun đúc một cách âm thầm nhưng bền bỉ.
Sau này, khi đã là người lính, từng trực tiếp đối mặt với cái chết trên chiến trường, ông Hùng vẫn cho rằng nỗi sợ lớn nhất đời mình không phải là bom đạn khi cầm súng, mà chính là những ngày thơ ấu chứng kiến đồng bào chết đói, chết oan nơi chân núi Mắm Tôm. Đó là nỗi sợ của sự bất lực, của thân phận bị chà đạp, và cũng là động lực sâu xa khiến ông quyết tâm đi theo cách mạng đến cùng.
