Nỗi buồn chiến tranh

Anh Trần Khánh Phôi sinh ra trong một gia đình nghèo, rất nghèo và lớn lên trong một khu trại tập trung do chế độ Việt Nam cộng hòa tạo lập bên bờ Nam của dòng sông Bến Hải. Tuổi thơ của anh gắn liền với hình ảnh bắt bớ, tù đày, với bom đạn và với cả sự chết chóc, tang thương. Đói và nghèo. Quê anh lúc đó là như thế và cũng như bao làng quê Việt Nam khác liên tục phải trải qua các cuộc chiến tranh. Anh nhớ mình chưa bao giờ được ăn một bữa cơm no…

Kể về sự hy sinh mất mát của gia đình, anh Phôi nghẹn giọng, nhớ hình ảnh khi ba của anh bị một người lính Việt Nam cộng hòa bắn chết ngay trước cổng nhà vào ngày 25/8/1968. Lúc đó anh mới chỉ là đứa trẻ vừa tròn 6 tuổi.

Anh mường tượng lại hình ảnh mẹ cùng chị gái khóc khi anh trai mất chưa đầy một năm sau đó, vào ngày 19/6/1969. Anh trai anh trốn nhà đi bộ đội lúc mới 17 tuổi, 20 tuổi anh bị bắt trong một trận đánh và bị giam ở nhà lao Non Nước ở Đà Nẵng. Hai năm sau, gia đình anh được tin anh trai anh đã bị địch tra tấn cho đến chết trong nhà tù chỉ vì một lý do đơn giản, anh là “Việt cộng”.

Sau này qua trao đổi với anh Phôi, được biết anh còn có người anh trai đầu sinh năm 1941. Năm 23 tuổi, anh đi bộ đội và trực tiếp chiến đấu trên chiến trường Trị Thiên. Năm 1966, anh bị bắt trong một trận đánh và bắt đầu hành trình của những tháng năm tù đày, tra tấn từ nhà lao Huế rồi khám Chí Hoà và gần 8 năm ở nhà tù Phú Quốc.

Không có một hình thức tra tấn giã man nào của chế độ Việt Nam cộng hoà mà anh trai anh Phôi không trải qua. Mãi đến năm 1973, sau Hiệp định Paris, người đàn ông cường tráng ngày xưa sau những năm tháng lao tù chỉ còn lại 46 kg ấy được trao trả theo quy ước “chế độ tù binh”. Nhưng đến năm 1996, sau những năm tháng liên tục sống trong bệnh tật bởi những di chứng từ những năm tháng lao tù anh ấy đã qua đời.

Anh Phôi xúc động nhớ về cái chết của chị gái vào ngày 23/1/1976, khi anh 14 tuổi. Tuy vẫn là một đứa trẻ, nhưng là đứa trẻ của thời chiến, đã đủ lớn để nhớ tất cả những ký ức buồn đau của chiến tranh.

Anh kể, chị gái anh chết ngay trước mặt em trai 14 tuổi của mình, ngay trên mảnh đất vườn nhà khi đang tham gia lực lượng rà phá bom mìn. Một quả đạn pháo đã bất ngờ phát nổ, khi chị gái của anh cùng các nữ đồng đội khác dùng cái thuốn để dò tìm bom, mìn và các loại đạn pháo bởi lúc bấy giờ đội rà phá bom mình của chị chưa có các trang thiết bị rà phá hiện đại như sau này.

Anh Phôi ngậm ngùi, trong ký ức tuổi thơ của anh thật nhiều những đau thương mất mát mà chiến tranh đổ xuống gia đình anh, quê hương anh và đất nước Việt Nam. Những cái chết đau thương và ám ảnh: Câu chuyện ba anh chết khi anh còn rất nhỏ; anh trai chị gái của anh cũng ra đi khi tuổi mới đôi mươi, đều chưa có gia đình riêng, không vợ, không con, thậm chí không có lấy một tấm ảnh để thờ.