Nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Tuyên ngôn Độc lập-2A3K67-VCVB

Giữa khu phố cổ Hà Nội đông đúc và sầm uất, có một ngôi nhà mang số 48 phố Hàng Ngang. Nhìn từ bên ngoài, đây là một ngôi nhà phố khá bình thường, nằm giữa những cửa hàng buôn bán tấp nập. Nhưng phía sau cánh cửa của ngôi nhà ấy lại là một câu chuyện đặc biệt, gắn với một trong những thời khắc quan trọng nhất của lịch sử dân tộc Việt Nam.

Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ngôi nhà 48 Hàng Ngang thuộc gia đình ông Trịnh Văn Bô và bà Hoàng Thị Minh Hồ, một gia đình kinh doanh tơ lụa có điều kiện kinh tế khá giả và có lòng yêu nước. Gia đình ông bà Trịnh Văn Bô đã sớm có liên hệ với phong trào cách mạng và trở thành một cơ sở tin cậy của Việt Minh ở nội thành Hà Nội.

Ngôi nhà có vị trí đặc biệt thuận lợi. Phía trước là số 48 Hàng Ngang, phía sau thông ra số 35 Hàng Cân. Đây là khu vực buôn bán sầm uất, luôn có nhiều người qua lại nên việc một số cán bộ cách mạng xuất hiện tại đây không dễ gây chú ý. Ngôi nhà cũng có kết cấu chắc chắn, nhiều tầng và có những lối di chuyển thuận lợi, phù hợp với yêu cầu bảo đảm an toàn trong thời kỳ cách mạng.

Sau thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội ngày 19/8/1945, tình hình đất nước chuyển sang một giai đoạn mới. Trung ương Đảng cần một địa điểm an toàn tại Hà Nội để các đồng chí lãnh đạo làm việc và chuẩn bị cho việc thành lập chính quyền cách mạng.

Vì vậy, ngôi nhà 48 Hàng Ngang được lựa chọn làm nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Ban Thường vụ Trung ương Đảng khi Người từ chiến khu Việt Bắc trở về Hà Nội.

Ngày 25/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh về đến Hà Nội và được đưa về ngôi nhà 48 Hàng Ngang. Đối với những người xung quanh, sự xuất hiện của Người và các cán bộ Trung ương được giữ bí mật. Trong hoàn cảnh đất nước vừa giành được chính quyền, công việc của các nhà lãnh đạo cách mạng vô cùng khẩn trương.

Tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã bàn bạc và quyết định nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến việc xây dựng chính quyền mới, tổ chức Chính phủ lâm thời, đối nội, đối ngoại và chuẩn bị cho ngày lễ Độc lập.

Nhưng điều khiến ngôi nhà 48 Hàng Ngang trở thành một địa chỉ đặc biệt của lịch sử dân tộc lại nằm ở căn phòng nhỏ trên tầng hai.

Trong căn phòng ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bắt đầu soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập.

Hãy thử hình dung khung cảnh Hà Nội những ngày cuối tháng 8 năm 1945. Bên ngoài ngôi nhà là phố Hàng Ngang đông đúc. Đất nước vừa trải qua những biến động lớn. Chính quyền cách mạng vừa được thành lập và trước mắt còn rất nhiều công việc phải giải quyết.

Trong một căn phòng nhỏ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tập trung viết một văn kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với vận mệnh dân tộc.

Tuyên ngôn Độc lập không chỉ tuyên bố sự chấm dứt của chế độ thuộc địa và phong kiến mà còn khẳng định quyền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Đây sẽ là văn kiện được đọc trước quốc dân đồng bào và thế giới trong ngày lễ trọng đại sắp tới.

Trong quá trình chuẩn bị bản Tuyên ngôn, Người đã nghiên cứu những tư tưởng tiến bộ về quyền con người và quyền dân tộc, đồng thời khẳng định những quyền thiêng liêng của nhân dân Việt Nam.

Căn phòng nhỏ trên tầng hai của 48 Hàng Ngang vì thế đã trở thành nơi chứng kiến sự ra đời của một trong những văn kiện lịch sử quan trọng nhất của dân tộc.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, trước hàng vạn đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập.

Khoảnh khắc ấy đánh dấu sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Từ một căn nhà nằm giữa khu phố buôn bán của Hà Nội, 48 Hàng Ngang đã trở thành nơi gắn liền với một sự kiện làm thay đổi lịch sử dân tộc. Những căn phòng, chiếc bàn và những đồ vật từng gắn với thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc tại đây trở thành những chứng tích quý giá của lịch sử.

Sau này, gia đình ông Trịnh Văn Bô và bà Hoàng Thị Minh Hồ đã hiến ngôi nhà cho Nhà nước. Ngôi nhà được bảo tồn và trở thành di tích lịch sử để phục vụ việc nghiên cứu, giáo dục truyền thống và đón khách tham quan. Năm 1979, Nhà số 48 Hàng Ngang được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia.

Ngày nay, bước vào 48 Hàng Ngang, người tham quan có thể nhìn thấy không gian gắn với những ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc tại đây. Những hiện vật và tư liệu được lưu giữ giúp thế hệ sau hình dung rõ hơn về những ngày tháng lịch sử năm 1945.

Điều đáng quý nhất của 48 Hàng Ngang không nằm ở vẻ ngoài của một ngôi nhà cổ, mà nằm ở giá trị lịch sử được lưu giữ bên trong. Đây là nơi giúp chúng ta hiểu rằng một sự kiện lớn của dân tộc đôi khi được bắt đầu từ một không gian rất giản dị: một căn phòng nhỏ, một chiếc bàn làm việc và một con người đang tập trung viết những dòng chữ sẽ đi vào lịch sử.

Vì vậy, trong các chương trình “Hành trình về nguồn”, 48 Hàng Ngang là một địa chỉ có ý nghĩa đặc biệt. Khi đến đây, thế hệ trẻ không chỉ được tham quan một di tích mà còn được trở về với những ngày tháng lịch sử của mùa Thu năm 1945, hiểu hơn về quá trình đất nước giành được độc lập và trân trọng những giá trị mà các thế hệ đi trước đã tạo dựng.