NỒI CƠM CHIỀU

NỒI CƠM CHIỀU

Nếu hỏi Nguyễn Thị Lậm điều gì bà nhớ nhất về những ngày sinh hoạt tập thể, bà không kể ngay chuyện công việc.

Bà kể chuyện nấu cơm.

Ngày ấy, đến bữa là mọi người lại chia nhau việc. Người lo gạo, người nhóm bếp, người lấy nước, người chuẩn bị thức ăn.

Nấu một bữa cơm không phải việc của riêng một người.

Ai rảnh làm việc gì thì làm việc đó.

Có những hôm về muộn, ai cũng mệt. Người nhóm bếp vừa ngồi xuống đã than:

“Hôm nay mệt quá.”

Người khác nghe vậy lại cười:

“Mệt cũng phải ăn.”

Rồi mọi người lại bắt tay vào việc.

Lậm nhớ những buổi chiều như thế. Khói bếp bay lên, người ngồi quanh bếp, vừa làm vừa nói chuyện.

Cơm chín, mọi người gọi nhau.

Bữa ăn chẳng có gì cầu kỳ.

Nhưng lúc ấy ai cũng ăn rất ngon.

Có hôm thức ăn ít, mọi người chia đều. Có hôm có thêm được một thứ gì đó thì bữa cơm vui hơn.

Lậm bảo điều bà nhớ nhất là không khí trước và sau bữa ăn.

Trước bữa ăn, mọi người còn mệt.

Sau khi ăn xong, có người ngồi uống nước, có người kể chuyện, có người tranh thủ nghỉ.

Một ngày làm việc cứ thế kết thúc.

Nhiều năm sau, Lậm mới nhận ra mình nhớ những bữa cơm ấy nhiều hơn những món ăn.

Bởi khi ấy bữa cơm là lúc mọi người thực sự ngồi lại với nhau.

Không phải lúc làm việc.

Không phải lúc vội vàng.

Mà là lúc ai cũng có thể kể một chuyện nhỏ.

Có hôm kể chuyện quê.

Có hôm kể chuyện trong ngày.

Có hôm chẳng ai nói gì, chỉ ngồi ăn.

Nhưng chính những phút bình thường ấy lại gắn những người xa lạ thành người quen.

Lậm nói:

“Bây giờ mỗi nhà mỗi người, ăn uống cũng khác. Ngày ấy chúng tôi ăn chung nên thành thân.”

Có lẽ đó là điều giản dị nhất mà bà giữ lại.

Một nồi cơm chiều.

Một bếp lửa.

Vài người ngồi cạnh nhau.

Và một quãng tuổi trẻ đã đi qua từ lúc nào không biết.