Nỗi đau mang tên "Chưa thể đưa đồng đội về bản"
Chiến tranh qua đi, đất nước trở lại thanh bình, những vạt rừng cháy xém năm xưa nay đã phủ một màu xanh mút mắt của chè, của ngô, của quế. Nhưng trong tâm khảm của ông Tráng Chín Lìn, có những ký ức không bao giờ khép lại, có những trăn trở vẫn âm ỉ như đốm than vùi dưới lớp tro bếp qua mùa đông.
Trăn trở lớn nhất, nhói lòng nhất của ông Lìn suốt mấy mươi năm qua chính là những người đồng chí, đồng đội đã cùng ông nếm mật nằm nằm.
Có những người bạn cùng ngắt lá rừng che mưa, cùng chia nhau từng củ sắn lùi ấm sực, nhưng sau một trận pháo kích dữ dội đã mãi mãi nằm lại nơi khe sâu, đá hẹp.
Thời gian trôi qua, rừng xưa thay lá, địa hình biến đổi, việc tìm lại nơi yên nghỉ của anh em để đưa về với đất mẹ, với bản làng là một câu hỏi đau đớn mà ông và những cựu chiến binh luôn khắc khoải mỗi khi chiều buông.
"Đồng đội tôi nằm lại nơi rừng sâu, đêm mưa gió không biết có bị lạnh không? Bản làng đã yên bình rồi, mà sao các anh vẫn chưa thể về..."
Nơi chiến trường, người lính cầm súng đối mặt với cái chết nhẹ tựa lông hồng. Nhưng khi ngoảnh nhìn về hậu phương, ông Lìn không khỏi xót xa trước hình bóng những người mẹ, người vợ miền núi lặng lẽ chờ đợi bên bếp lửa.
Những người mẹ lưng đã còng theo năm tháng, đôi mắt mờ đục vẫn hướng ra đầu dốc bản mỗi chiều để mong ngóng một bước chân quen thuộc.
Trăn trở của ông là làm sao để cuộc sống của gia đình những liệt sĩ, những thương bệnh binh nơi thôn bản xa xôi bớt đi phần gian khó, để sự hy sinh của họ được bù đắp trọn vẹn nhất.
