NỖI ĐAU MẤT MÁT KHÔNG CỦA RIÊNG AI
Làng quê và cuộc sống của người dân Kỳ Vĩ Thượng xã Quang Phục, Tiên
Lãng ngày nay đã khác xưa nhiều lắm, không còn cảnh đói rách tha hương cầu
thực, nhà cửa lụp xụp, đường làng lầy lội, trẻ em thất học, ốm đau không có thuốc.
Đường làng gạch ghép nghiêng sạch sẽ, rộng rãi đưa chân chúng tôi đến thăm mẹ
Phạm Thị Nhấn Bà mẹ Việt Nam anh hùng có chồng và hai con hy sinh cho nền
độc lập dân tộc.
Mẹ Nhấn đã 89 tuổi nhưng còn chắc khỏe so với cái tuổi “Cổ lai hi”. Dáng
mẹ khắc khổ, khuôn mặt còn hằn sâu một thời lam lũ và mất mát, nhớ thương mòn
mỏi, nhất là những năm tháng sống dưới chế độ thực dân - phong kiến. Thấu hiểu
nỗi cơ cực của người dân mất nước, mẹ chịu thương, chịu khó, tần tảo lao động,
cày thuê, cuốc mướn nuôi 5 con nhỏ để chồng rảnh rang tham gia kháng chiến.
Ông Phạm Văn Giới, chi ủy viên chi bộ, chủ tịch Mặt trận Liên - Việt xã đã bị kẻ
thù bắt trong một trận càn năm 1952. Tra tấn bằng nhiều thủ đoạn dã man nhưng
không khuất phục được ông Giới, chúng đã giết ông.
Tin dữ làm mẹ ngất lịm trong vòng tay của các con và dân làng. Không thể
cứ khóc thương mãi, mẹ nén đau thương, động viên người con cả Phạm Văn Khới
tham gia du kích xã để trả thù cho cha. Anh Khới đã cùng du kích xã, cùng bộ đội
đánh nhiều trận lớn như tập kích bốt Trung Lăng (Tiên Lãng), Thạch Lựu (An
Lão)… Cuối tháng 8-1953, thực dân Pháp mở chiến dịch càn Cờlốt đánh phá khu
du kích Tiên Lãng. Một cách quân dịch gồm hai mũi, vượt sông đánh vào Quang
Phục. Chúng dùng pháo bắn yểm trợ cho xe lội nước và quân tiến công các làng.
Du kích, bộ đội kiên trì bám trụ, chiến đấu anh dũng, đánh lui nhiều đợt tiến công
của địch. Buổi chiều, địch tổ chức lại lực lượng mở những đợt đánh mới. Tổ chiến
đấu của anh Khới bị địch bao vây. Không thể sa vào tay giặc, các anh đã chiến đấu
đến hơi thở cuối cùng. Nỗi đau của mẹ Nhấn nhân lên gấp đôi. Chỉ trong vòng hai
năm, chồng và con của mẹ đã vĩnh viễn nằm xuống trên quê hương Quang Phục
yêu dấu.
Sự mất mát đau thương cũng nguôi dần khi miền Bắc và quê hương mẹ được
giải phóng, xây dựng cuộc sống mới. Mẹ tích cực sản xuất, tham gia công tác xã
hội, nuôi dạy các con trưởng thành. Người con thứ 3, Phạm Văn Đán, sau khi học
Trung cấp giao thông về làm việc tại nhà máy đóng tàu Hải Phòng.
Đế quốc Mỹ mở rộng cuộc chiến tranh chống lại nhân dân Việt Nam trên
phạm vi cả nước và ngày càng ác liệt. Thanh niên nam nữ theo tiếng gọi của non
sông đất nước, của Bác Hồ, hăng hái nối tiếp bước nhau lên đường đánh giặc, cứu
nước, cứu nhà. Khí thế sục sôi “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” đã thôi thúc
Phạm Văn Đán. Năm 1969, anh một mực xin với cấp trên được đi bộ đội, mặc dù
anh thuộc diện “miễn hoãn” vì có bố và anh là liệt sĩ. Nhưng anh nghĩ “không thể
ngồi yên khi quân thù xâm lược gây tội ác với đồng bào. Tuổi trẻ phải lên đường đi
chiến đấu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”. Mẹ Nhấn lau nước mắt
thuật lại câu nói của anh Đán lúc lên đường đánh giặc.
Anh vào chiến trường, dọc đường đi có thư về cho mẹ và bẵng đi một thời
gian dài chẳng thấy thư từ gì cả. Rồi một hôm mẹ nhận được giấy báo tử gửi về
“Đồng chí Phạm Văn Đán đã chiến đấu hy sinh ở mặt trận phía Nam năm 1974”…
Nhận được tin con hy sinh trước ngày giải phóng miền Nam không lâu, mẹ Nhấn
lặng người, đau đớn. Mẹ nghĩ chồng đã hy sinh trong chống Pháp, lúc đó ông còn
trẻ 41 - 42 tuổi, mẹ góa bụa tần tảo nuôi con khôn lớn, nên người. Tiếp đến người
con trai cả hy sinh trong chống Pháp và con trai thứ 3 hy sinh trong kháng chiến
chống Mỹ. Sự hy sinh của chồng và hai con của mẹ đã góp phần vào cuộc đấu
tranh giành độc lập dân tộc thắng lợi hoàn toàn.
Hai mắt mẹ rưng rưng tưởng nhớ chồng con, nhưng mẹ đã có Đảng ủy,
chính quyền, đoàn thể, có con dâu và người cháu trai (con của con trai thứ hai của
mẹ), bà con hàng xóm họ hàng thôn Kỳ Vĩ Thượng thường xuyên chăm sóc mẹ.
Năm 1995 Đảng ủy, UBND xã Quang Phục xây dựng cho mẹ “ngôi nhà tình
nghĩa” ba gian, rộng rãi, thoáng mát. Khi về ở ngôi nhà mới, mẹ cảm động nói:
“Nỗi đau mất mát không của riêng ai. Thế là tôi cũng mãn nguyện rồi”. Mẹ cười
nheo nheo đôi mắt trong ánh nắng xuân rực rỡ.
