NỖI ĐAU XÉ LÒNG ẤP NAM (13/9/1947) – TỘI ÁC KHẮC SÂU VÀ NGỌN LỬA HỜN CĂM BIẾN THÀNH Ý CHÍ KHÁNG CHIẾN
Trong tâm khảm của người chỉ huy quân sự cách mạng Trần Thi, đi qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp và chống Mỹ, chứng kiến biết bao mất mát hy sinh, nhưng mỗi lần nhắc đến ngày 13/9/1947 tại thôn Ấp Nam (An Hải), lòng tôi vẫn thắt lại như có ngọn lửa thiêu đốt tâm can.
Mùa thu năm 1947, cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt. Sau khi đàn áp dã man cuộc mít tinh của bà con An Thạnh vào cuối năm 1946, giặc Pháp hiểu rằng vùng đất cát bãi ngang An Hải – An Thạnh chính là "chiến khu lòng dân", nơi ngày đêm đùm bọc cán bộ Huyện ủy nằm vùng và che chở các chiến sĩ Vệ quốc đoàn, du kích mật. Không khuất phục được ý chí của nhân dân, kẻ thù đã bộc lộ dã tâm khát máu nhất: thực hiện chính sách "đốt sạch, giết sạch, phá sạch" hòng biến Ấp Nam thành vành đai chết.
Buổi sáng ngày 13/9/1947 định mệnh ấy, từ các đồi cát cao của động cát Nam Cương, quân viễn chinh Pháp chia làm nhiều mũi khép chặt vòng vây tứ phía Đông – Tây – Nam – Bắc tràn vào xóm làng Ấp Nam. Tiếng súng liên thanh nổ ran xé toang không gian yên bình của xóm chài, khói đen cuồn cuộn bốc lên cùng ngọn lửa hung tàn bao trùm từng mái nhà tranh. Giặc Pháp lùng sục từng căn nhà, góc vườn, gặp bất kỳ ai chúng cũng xả súng, đâm lê tàn bạo.
Hơn một trăm đồng bào ruột thịt của chúng ta – những bà mẹ đang ôm con thơ trong lòng, những cụ già không kịp bước chân ra khỏi ngõ, những em nhỏ ngây thơ – đã ngã xuống trong biển máu và lửa đỏ. Đến ngày 15/9, chúng lại tiếp tục quay lại vây quét tàn sát thêm những người còn sống sót. Có những gia đình bị xóa sổ hoàn toàn; cảnh tượng người mẹ bị trúng đạn chết gục vẫn ôm chặt đứa con út đầm đìa máu, xác người cháy xém co quắp bên vệ đường đã trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng không bao giờ phai nhạt trong ký ức của nhân chứng sống như ông Nguyễn Văn Thọ và đồng bào An Hải.
1. Tội ác man rợ không thể dung thứ của thực dân Pháp
Vụ thảm sát ngày 13/9/1947 tại Ấp Nam là một bằng chứng đanh thép bóc trần bản chất dã man, phi nhân tính của chủ nghĩa thực dân:
Quy mô tàn sát hủy diệt:
Hơn 100 người dân vô tội (ghi nhận 106 nạn nhân qua hai đợt 13 và 15/9) bị sát hại dã man trong tình trạng hoàn toàn không có vũ khí tự vệ.
Quân giặc sử dụng hỏa lực súng bộ binh, lựu đạn kết hợp phóng hỏa thiêu rụi toàn bộ nhà cửa, hoa màu, giết hại trâu bò gia súc hòng hủy diệt triệt để nguồn sống của nhân dân.
Mục tiêu hủy diệt cơ sở cách mạng thất bại:
Thực dân Pháp toan tính dùng khủng bố trắng để răn đe, chặt đứt mối liên hệ giữa nhân dân với lực lượng kháng chiến.
Nhưng kẻ thù đã lầm. Bằng sự chở che mưu trí của những người dân tốt bụng và sự dẫn đường của các anh du kích luồn rừng, một số con em và thương binh may mắn thoát khỏi vòng vây lửa đạn đã được cứu chữa, tiếp tục nuôi dưỡng mầm mống đấu tranh.
2. Biến đau thương thành hành động: Ngọn lửa hờn căm bùng cháy
Kẻ thù tưởng rằng máu và lửa sẽ dập tắt được ý chí của người dân An Phước, nhưng chúng đã chuốc lấy sự phẫn nộ tột cùng của cả một dân tộc:
Lời thề quyết tử trả nợ máu:
Ngay sau vụ thảm sát kinh hoàng, Huyện ủy An Phước và cơ quan chỉ huy kháng chiến đã phát động đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, biến nỗi đau xé lòng tại Ấp Nam thành lời thề sắt đá: "Quyết bắt giặc Pháp phải đền nợ máu cho đồng bào Ấp Nam!".
Hàng trăm thanh niên trai tráng từ các xã An Hải, Phước Hải, Phước Dân, Phước Hậu, Phước Hữu đã gạt nước mắt tiễn biệt người thân, tình nguyện gia nhập các trung đội bộ đội địa phương và đoàn Vệ quốc quân.
Thắt chặt thế trận chiến tranh nhân dân:
Đồng bào Kinh – Chăm trên toàn huyện càng thêm thấm thía dã tâm của giặc cướp nước, siết chặt tình đoàn kết một lòng theo Đảng và Bác Hồ.
Phong trào đào hầm bí mật, rào làng kháng chiến, vót chông tre, gài lựu đạn bẫy giặc bùng lên dữ dội tại khắp các cồn cát An Hải, các làng ven sông Dinh, biến dải đất bán sa mạc này thành vùng đất tử địa đối với quân xâm lược.
