NỖI DAY DỨT CỦA NGƯỜI CHỈ HUY Ở ĐIỂM CAO 1011

NỖI DAY DỨT CỦA NGƯỜI CHỈ HUY Ở ĐIỂM CAO 1011

Nhắc đến trận chiến tại điểm cao 1011, giọng ông Ma Xuân Vạn nghẹn lại. Ông vẫn tự trách mình, dù ông hiểu chiến tranh là chiến tranh, rằng ông và đồng đội khi ấy đã cố gắng hết sức. Nhưng trong sâu thẳm, có một nỗi day dứt chưa bao giờ nguôi: Nhà nước giao nhiệm vụ cho ông, những người lính – những người con của biết bao gia đình – cũng được trao vào tay ông, vậy mà ông đã không thể đưa tất cả trở về.

Ông nghẹn ngào kể rằng, mỗi người lính đứng trong đội hình không chỉ là một chiến sĩ. Phía sau họ là cha mẹ, là vợ con, là những gia đình đang gửi gắm niềm tin vào người con của mình. Khi họ lên đường, gia đình trao người thân cho quân đội; còn người chỉ huy nhận lấy trách nhiệm bảo đảm cho những người lính ấy chiến đấu và trở về. Vì vậy, mỗi khi nhớ lại trận chiến năm xưa, ông không chỉ nghĩ đến con số những người đã hy sinh, mà nghĩ đến từng gia đình đã mất đi một người con, một người chồng, một người cha.

“Nhà nước giao nhiệm vụ, con cháu của bao nhiêu gia đình giao về tay mình… nhưng mình không làm tròn…” – ông nói trong nghẹn ngào.

Ông biết mình đã làm tất cả những gì có thể. Ông đã quan sát, đã ra lệnh, đã tổ chức chiến đấu, đã tìm cách bảo toàn lực lượng trong tình thế khốc liệt nhất. Nhưng chiến tranh là nơi mà chỉ một khoảnh khắc cũng có thể thay đổi tất cả. Một quyết định khác đi, một tình huống bất ngờ xảy ra, một sai sót rất nhỏ cũng có thể khiến số phận của cả một đơn vị thay đổi.

Và ông cũng hiểu rằng, nếu ngày ấy chỉ một sai sót nhỏ xảy ra với chính mình, có lẽ hôm nay ông cũng không còn ngồi đây để kể lại câu chuyện ấy. Ông đã sống sót, đã trở về, đã tiếp tục cuộc đời quân ngũ. Nhưng chính sự sống sót ấy đôi khi lại khiến nỗi day dứt trở nên sâu hơn, bởi ông còn sống để nhớ về những người đã không thể trở về.

Gần 1.000 người lính đã hy sinh tại điểm cao 1011. Đằng sau con số ấy là gần 1.000 cuộc đời, gần 1.000 gia đình và biết bao người mẹ, người cha, người vợ, người con đã chờ đợi một người thân không bao giờ trở lại. Với ông Vạn, đó không phải là một con số lịch sử. Đó là những con người từng đứng dưới quyền chỉ huy của ông, từng cùng ông chiến đấu và từng được ông gửi gắm nhiệm vụ.

Bởi vậy, dù thời gian đã trôi qua hơn nửa thế kỷ, mỗi khi ký ức ấy trở về, ông vẫn tự hỏi liệu mình có thể làm gì khác đi hay không. Có thể thay đổi một quyết định nào không? Có thể cứu thêm được một người nào không? Những câu hỏi ấy không có câu trả lời, nhưng vẫn ở lại trong lòng người chỉ huy.

Chiến tranh đã kết thúc. Người lính năm xưa đã trở thành một người ông, mái tóc đã bạc, nhưng ký ức về điểm cao 1011 vẫn còn nguyên. Ông không kể câu chuyện ấy để nhận lỗi về mình, càng không phải để phủ nhận những gì ông và đồng đội đã làm. Đó là sự tự trách của một người chỉ huy đã sống sót sau một trận chiến quá nhiều mất mát – một nỗi đau mà có lẽ chỉ những người từng đứng ở vị trí ấy mới có thể hiểu.

Và có lẽ điều khiến người nghe xúc động nhất là dù ông đã đi qua biết bao năm tháng, những người lính đã hy sinh vẫn chưa bao giờ thực sự rời khỏi cuộc đời ông. Họ vẫn trở về trong ký ức, trong những giấc mơ và trong những phút ông ngồi một mình nhớ lại chiến trường.

Ông đã cố gắng hết sức. Ông đã sống sót. Ông đã tiếp tục cống hiến. Nhưng trong sâu thẳm trái tim người chỉ huy ấy vẫn có một khoảng lặng không thể lấp đầy – nỗi day dứt về những người lính đã được trao vào tay ông, nhưng ông không thể đưa họ trở về.

Đó có lẽ là một trong những vết thương sâu nhất mà chiến tranh để lại: vết thương không nằm trên cơ thể, mà nằm trong trái tim của người còn sống.