Nơi khởi nguồn của những quyết định lịch sử – Căn cứ Dương Minh Châu

Bài 262: Nơi khởi nguồn của những quyết định lịch sử – Căn cứ Dương Minh Châu

Ẩn mình dưới những cánh rừng già bạt ngàn ở phía bắc Tây Ninh, thuộc địa bàn huyện Dương Minh Châu ngày nay, Chiến khu Dương Minh Châu hiện lên như một "pháo đài" kiên cường, một biểu tượng của ý chí quật cường và tình quân dân gắn bó trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây là một trong những căn cứ địa quan trọng bậc nhất của cách mạng miền Nam, nơi đã chứng kiến biết bao sự kiện lịch sử trọng đại.

Chiến khu Dương Minh Châu được thành lập vào tháng 5 năm 1951 trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra ác liệt trên toàn chiến trường Nam Bộ. Tên của chiến khu được đặt theo tên của đồng chí Dương Minh Châu (1912-1947), một lãnh đạo tiêu biểu của phong trào cách mạng miền Nam, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính tỉnh Tây Ninh, người đã anh dũng hy sinh trong một trận càn của thực dân Pháp vào căn cứ vào năm 1947. Việc lấy tên ông đặt cho chiến khu thể hiện lòng tri ân sâu sắc và khát vọng tiếp bước con đường cách mạng mà ông đã đi. Nằm ở vùng rừng núi phía Đông Bắc tỉnh, chiến khu có vị trí chiến lược vô cùng quan trọng. Nó án ngữ một vùng rộng lớn, có thế liên hoàn vững chắc với các chiến khu khác như chiến khu Đ, chiến khu Tây Ninh, lại giáp biên giới Campuchia, vừa thuận lợi cho việc chỉ huy, chỉ đạo cuộc kháng chiến toàn miền Nam, vừa dễ dàng liên lạc và rút lui khi cần. Địa hình nơi đây chủ yếu là rừng già rậm rạp, cây cối cao lớn, có nhiều suối, nhiều đồi núi thấp, tạo thành bức tường thành tự nhiên vững chắc che chở cho căn cứ.

Từ nơi đây, bao trận đánh vang dội, bao chiến lược quan trọng đã được khởi phát, góp phần làm thay đổi cục diện chiến trường. Chiến khu không chỉ là nơi đóng quân, huấn luyện, hậu cần mà còn là trung tâm đầu não, là “cái nôi” nuôi dưỡng tinh thần cách mạng. Các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Chính phủ như Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Hùng, Võ Nguyên Giáp đã từng về đây làm việc, chỉ đạo phong trào. Tại chiến khu, các cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần của Quân khu 7 được bố trí hoạt động. Nơi đây cũng có các xưởng sản xuất vũ khí, quân trang, quân dụng, các trường học đào tạo cán bộ, các bệnh xá dã chiến. Dưới những tán rừng xanh thẳm, ý chí chiến đấu của những người lính, cán bộ đã được hun đúc thành ngọn lửa hừng hực, thách thức mọi mưu toan của kẻ thù. Nhiều chiến sĩ đã ngã xuống để bảo vệ căn cứ này. Ngày nay, Khu di tích Căn cứ Dương Minh Châu đã được xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia, là một địa chỉ đỏ quan trọng. Đến với nơi đây, du khách có thể tận mắt chiêm ngưỡng những dấu tích còn lại của một thời bom đạn: những hầm chỉ huy, các cơ sở huấn luyện, giao liên, hay những cánh rừng già từng che chở cho bộ đội. Tất cả như một bảo tàng sống động, ghi dấu những ký ức hào hùng của một thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm tiếp bước cha anh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.