Nỗi nhớ con trong những đêm dài
Bài viết tái hiện cuộc đời và những chiến công tiêu biểu của Anh hùng, liệt sĩ Trần Can – người chiến sĩ đã chiến đấu dũng cảm trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Từ những trận đánh ác liệt đến khoảnh khắc cắm lá cờ Quyết chiến – Quyết thắng trên cứ điểm Him Lam, câu chuyện làm nổi bật tinh thần quả cảm và sự hy sinh cao cả của người lính Điện Biên.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nhiều người lính đã trưởng thành từ những trận đánh ác liệt và trở thành những tấm gương sáng của quân đội nhân dân Việt Nam. Trần Can là một trong những người như thế. Từ một chiến sĩ trẻ, ông từng bước trở thành tiểu đội trưởng xuất sắc và để lại dấu ấn đặc biệt trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Quê hương Trần Can là Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông lên đường nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Những ngày đầu trong quân ngũ, ông không ngừng rèn luyện, học hỏi và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Năm 1952, ông cùng Trung đoàn 209 tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Tại trận Bản Hoa, Trần Can đảm nhận nhiệm vụ xung kích. Ông dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch, tạo điều kiện để đơn vị tiến công.
Trong trận chiến, tiểu đội của ông chịu nhiều thương vong. Tuy nhiên, Trần Can vẫn giữ vững tinh thần. Ông nhanh chóng phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác, tổ chức lực lượng tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.
Những chiến công ấy giúp Trần Can được đồng đội tin tưởng và trở thành một trong những tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209.
Khi Chiến dịch Điện Biên Phủ được chuẩn bị, ông cùng đơn vị tham gia kéo pháo. Đây là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất trước khi chiến dịch bắt đầu.
Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Mỗi khẩu pháo cần rất nhiều người phối hợp. Đường núi hiểm trở, máy bay địch thường xuyên đánh phá khiến việc vận chuyển càng thêm khó khăn.
Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa. Tuy nhiên, do thay đổi phương án tác chiến, quân ta phải kéo pháo ra.
Trong quá trình rút pháo, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách gặp nguy hiểm. Máy bay địch ném bom napalm làm khu vực xung quanh cháy dữ dội, trong khi pháo địch bắn chặn đường.
Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ cùng tham gia. Nhờ tinh thần quyết tâm, những khẩu pháo được đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Ngày 13-3-1954, trận Him Lam mở màn chiến dịch. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3.
17 giờ, pháo binh ta đồng loạt bắn vào cứ điểm. Sau đó, bộ binh tiến lên mở cửa qua hàng rào. Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên.
Quân ta từng bước tiến lên mỏm 3. Tuy nhiên, lô cốt số 6 vẫn chống trả quyết liệt. Trước sự kháng cự của đối phương, Trần Can và đồng đội không lùi bước.
Cuối cùng, quân ta làm chủ cứ điểm Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Đây là thắng lợi đầu tiên của quân ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, có ý nghĩa động viên rất lớn đối với các đơn vị.
Trần Can tiếp tục tham gia những trận đánh tiếp theo. Ông cùng đồng đội chiến đấu cho đến những ngày cuối cùng của chiến dịch.
Ngày 7-5-1954, ông hy sinh. Đó cũng chính là ngày quân ta giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ.
Trần Can ra đi khi chiến thắng đã ở rất gần. Tuy không được chứng kiến khoảnh khắc khải hoàn, ông đã góp phần trực tiếp tạo nên chiến thắng ấy.
Cuộc đời Trần Can là câu chuyện về một người lính luôn đặt nhiệm vụ lên trên lợi ích cá nhân. Từ những trận đánh đầu tiên đến Điện Biên Phủ, ông luôn giữ vững tinh thần dũng cảm và quyết tâm.
Tên tuổi Trần Can vì thế trở thành một phần của lịch sử Điện Biên Phủ. Đối với thế hệ trẻ, câu chuyện về ông là lời nhắc nhở về lòng biết ơn, trách nhiệm và ý thức giữ gìn những giá trị mà cha ông đã phải đánh đổi bằng biết bao hy sinh.



