NỖI NHỚ ĐẦU TIÊN VỀ BIÊN GIỚI

Ông Hoàng Kháy Chỉ, dân tộc Nùng, năm nay đã ngoài 60 tuổi, sống trong ngôi nhà sàn gỗ đơn sơ ở thôn Quang Vinh, xã Quảng Nguyên, tỉnh Tuyên Quang. Trên người vẫn thường mặc bộ quân phục màu xanh rêu đã bạc màu, chiếc mũ có ngôi sao vàng ngực trái vẫn giữ nguyên vẻ nghiêm trang như ngày nào. Đôi tay gầy gò, da nhăn nheo vì nắng gió biên giới và lao động quê hương, nhưng mỗi khi nhắc về những năm tháng quân ngũ, ánh mắt ông lại sáng rực như có ngọn lửa chưa bao giờ tắt.

Ảnh chân dung

Năm 1982, khi vừa tròn 18 tuổi, nghe tiếng gọi của Tổ quốc, chàng trai Hoàng Kháy Chỉ đã không ngần ngại viết đơn xin nhập ngũ. Ngày đi, mẹ cầm tay khóc nghẹn: “Con đi giữ nước, nhớ giữ gìn bản thân nhé con!”, cha chỉ vỗ vai nặng nề: “Làm người lính phải xứng đáng với đồng bào, với quê hương”. Cả làng ra tiễn, tiếng trống chiêng vang vọng núi rừng, chàng trai Nùng bước lên xe, lòng đầy quyết tâm, chỉ biết rằng phía trước là biên giới, là nhiệm vụ cao cả mà thế hệ ông phải gánh vác.

Ảnh thời quân ngũ: Ảnh minh họa.

Được phân về Đại đội 1, Tiểu đoàn 247, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang, Hoàng Kháy Chỉ cùng đồng đội ngày đêm rèn luyện, bám sát địa bàn biên giới. Đó là những ngày mưa lũ bám chân, rét cắt da cắt thịt trên đỉnh cao; những đêm nằm chờ canh gác trong rừng cây gai rậm rạp, không dám ngủ say dù mắt đã mệt mỏi. Nhiều lần đối phương xâm nhập biên giới, ông cùng đồng đội đã chiến đấu dũng cảm, giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Có lần bị thương nhẹ ở chân, vẫn kiên quyết không rời trận địa, chỉ băng bó vội vàng rồi lại tiếp tục canh gác.

Ảnh Tư liệu Chiến trường Biên giới phía bắc

Kỷ vật quý giá nhất ông giữ đến nay là tấm ảnh kỷ niệm “Một Thời Để Nhớ” do Hội Cựu chiến binh Việt Nam trao tặng, ghi rõ những thông tin về thời gian, đơn vị và lời ghi chú: “Vinh quang được là người chiến sĩ bảo vệ Tổ quốc”. Còn trong lòng là những hình ảnh không bao giờ phai: hình ảnh đồng đội ngã xuống khi tuổi còn xanh, hình ảnh bữa ăn chung với nắm cơm khô và nước suối lạnh, hình ảnh dân bản vượt núi mang ngô, khoai đến động viên bộ đội. Đó là những kỷ niệm đã khắc sâu vào tim, trở thành sức mạnh cho ông đến suốt cuộc đời.

[Ảnh thời quân ngũ]

Tháng 9 năm 1985, hoàn thành nhiệm vụ, Hoàng Kháy Chỉ xuất ngũ trở về. Khi xe vào đến chân núi quê nhà, nhìn thấy cha mẹ đứng chờ với tóc đã bạc nhiều hơn, nước mắt ông chảy dài. Mọi người trong làng ra đón như đón người con đi xa vừa trở về. Ngày hôm sau, ông lại mặc bộ quân phục sạch sẽ, đi thăm từng người thân, từng gia đình trong thôn, chia sẻ về những ngày tháng nơi biên giới, về sự hy sinh của những người đồng đội đã không có cơ hội trở về.

Từ ngày về quê, ông sống giản dị với nghề nông. Mỗi ngày, ông dậy sớm cắt cỏ cho trâu, xuống đồng làm ruộng, chăn nuôi trâu, lợn, gà, vịt. Kinh tế gia đình chỉ đủ ăn đủ mặc, nhưng ông luôn sống vui vẻ, lạc quan. Ngôi nhà sàn đơn sơ nhưng luôn sạch sẽ, gọn gàng, nơi đó vẫn giữ gìn những nét văn hóa dân tộc Nùng và tình yêu với Tổ quốc.

Không còn mặc quân phục, nhưng tinh thần người lính vẫn không thay đổi. Ông luôn là người đi đầu trong các phong trào địa phương: khi xây dựng đường làng, trường học, ông là người đầu tiên góp công sức; khi có người gặp khó khăn, ông sẵn sàng giúp đỡ trong khả năng của mình. Hàng năm, ông thường đến các trường học, các buổi sinh hoạt thanh thiếu niên để kể về những ngày tháng chiến đấu, về giá trị của hòa bình, để thế hệ trẻ hiểu hơn về sự hy sinh của những người đi trước.

[Ảnh giao lưu, nói chuyện truyền thống với thanh thiếu niên]

Thông điệp gửi thế hệ trẻ

“Các con ơi, hòa bình không phải tự nhiên mà có, đó là máu thịt của bao người đã đổ ra để chúng ta có ngày hôm nay. Các con được sống trong no ấm, yên bình, hãy biết trân trọng, hãy học tập tốt, làm việc tốt, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Đừng bao giờ quên lịch sử, đừng quên những người đã ngã xuống cho Tổ quốc. Yêu nước không cần làm việc to tát, mà từ những việc nhỏ nhất: yêu gia đình, yêu quê hương, làm tròn trách nhiệm của mình với xã hội.”